Available Bhashyas

Bhashyas

Choose the bhashyas to show on this mantra page.

Atharvaveda - Mantra 1

Atharvaveda 7/42/1

118 Sukta
2 Mantra
7/42/1
Devata- सोमारुद्रौ Rishi- प्रस्कण्वः Chhanda- त्रिष्टुप् Suktam- पापमोचन सूक्त
Mantra with Swara
सोमा॑रुद्रा॒ वि वृ॑हतं विषूची॒ममी॑वा॒ या नो॒ गय॑मावि॒वेश॑। बाधे॑थां दू॒रं निरृ॑तिं परा॒चैः कृ॒तं चि॒देनः॒ प्र मु॑मुक्तम॒स्मत् ॥

सोमा॑रुद्रा । वि । वृ॒ह॒त॒म् । विषू॑चीम् । अमी॑वा । या । न॒: । गय॑म् । आ॒ऽवि॒वेश॑ । बाधे॑थाम् । दू॒रम् । नि:ऽऋ॑तिम् । प॒रा॒चै: । कृ॒तम् । चि॒त् । एन॑: । प्र । मु॒मु॒क्त॒म् । अ॒स्मत् ॥४३.१॥

Mantra without Swara
सोमारुद्रा वि वृहतं विषूचीममीवा या नो गयमाविवेश। बाधेथां दूरं निरृतिं पराचैः कृतं चिदेनः प्र मुमुक्तमस्मत् ॥

सोमारुद्रा । वि । वृहतम् । विषूचीम् । अमीवा । या । न: । गयम् । आऽविवेश । बाधेथाम् । दूरम् । नि:ऽऋतिम् । पराचै: । कृतम् । चित् । एन: । प्र । मुमुक्तम् । अस्मत् ॥४३.१॥

Available Bhashyas

1 Bhashyas
Meaning
१. हमारे शरीर में 'सोम' जल व शान्ति का प्रतीक है तथा 'रुद्र' अग्नि व शक्ति का। (सोमारुद्रा) = ये दोनों जल व अग्नितत्त्व [शान्ति शक्ति, आप:+ज्योतिः] (विषुचीम्) = [विष्वग् गमनाम] शरीर में चारों ओर फैलनेवाली बीमारी को (विवृहतम्) = विनष्ट कर डाले [वह उद्यमने] उखाड़ फेंके। (या अमीवा) = जो रोग (न:) = हमारे (गयम् आविवेश) = गृह व शरीर में सर्वतः व्यास हो गया है, उस रोग को ये सोम और रुद्र उखाड़कर दूर कर दें। २. और (निर्ऋतिम्) = निकृष्टगमनहेतु रोगनिदानभूत अशुभवृत्ति को (पराचैः) = [पराङ्मुख, पराचैः इति अव्ययम्] पराङ्मुख करके दूर (बाधेथाम्) = हमसे दूर ही रोक दें। इसप्रकार दूर रोक दें कि यह पुन: हमारे पास न आ सके। (कतं चित् एन:) = इस नि:ति के कारण किये हुए पाप व कष्ट को ये सोम और रुद्र (अस्मत्) = हमसे (प्रमुमुक्तम्) = छुड़ा दें।
Essence
जीवन में जल व अग्नि का समन्वय आवश्यक है, आपः व ज्योतिः [शान्ति व शक्ति] का समन्वय ही रोगों, निर्बतियों व कष्टों को दूर करता है।
Subject
सोमारुद्रा