Available Bhashyas

Bhashyas

Choose the bhashyas to show on this mantra page.

Atharvaveda - Mantra 3

Atharvaveda 6/84/3

142 Sukta
4 Mantra
6/84/3
Devata- निर्ऋतिः Rishi- अङ्गिरा Chhanda- जगती Suktam- निर्ऋतिमोचन सूक्त
Mantra with Swara
ए॒वो ष्वस्मन्नि॑रृतेऽने॒हा त्वम॑य॒स्मया॒न्वि चृ॑ता बन्धपा॒शान्। य॒मो मह्यं॒ पुन॒रित्त्वां द॑दाति॒ तस्मै॑ य॒माय॒ नमो॑ अस्तु मृ॒त्यवे॑ ॥

ए॒वो इति॑ । सु । अ॒स्मत् । नि॒:ऽऋ॒ते॒ । अ॒ने॒हा । त्वम् । अ॒य॒स्मया॑न् । वि । चृ॒त॒ । ब॒न्ध॒ऽपा॒शान् । य॒म: । मह्म॑म् । पुन॑: । इत् । त्वाम् । द॒दा॒ति॒ । तस्मै॑ । य॒माय॑ । नम॑: । अ॒स्तु॒ । मृ॒त्यवे॑ ॥८४.३॥

Mantra without Swara
एवो ष्वस्मन्निरृतेऽनेहा त्वमयस्मयान्वि चृता बन्धपाशान्। यमो मह्यं पुनरित्त्वां ददाति तस्मै यमाय नमो अस्तु मृत्यवे ॥

एवो इति । सु । अस्मत् । नि:ऽऋते । अनेहा । त्वम् । अयस्मयान् । वि । चृत । बन्धऽपाशान् । यम: । मह्मम् । पुन: । इत् । त्वाम् । ददाति । तस्मै । यमाय । नम: । अस्तु । मृत्यवे ॥८४.३॥

Available Bhashyas

1 Bhashyas
Meaning
१. हे निर्ऋते-पापदेवते! एव उ-इसप्रकार ही, अर्थात् गतमन्त्र के अनुसार त्यागवृत्ति के होने पर ही त्वम् अनेहा-तू हमारे लिए निष्पाप जीवनवाली होती है। तू अस्मत्-हमसे अयस्मयान्-लोहनिर्मित, अर्थात् अतिदृढ़ बन्धपाशान्-बन्धन-जालों को सुविचूत-सम्यक् छिन्न कर डाल । २. यमः सर्वनियन्ता प्रभु मह्यम्-मेरे लिए पुनः इत्-फिर भी-त्याग के अभाव में त्वां ददाति-तुझे दे देता है। जब हम त्यागवृत्ति को छोड़कर भोग-वृत्ति में चलते हैं तब प्रभु हमें फिर निर्जति में ले जाता है। तस्मै-उस यमाय-सर्वनियन्ता मृत्यवे-मृत्यु प्राप्त करानेवाले प्रभु के लिए नमः अस्तु-हमारा नमस्कार हो। हम प्रभु-स्मरण करते हुए भोगवृत्ति से बचे रहें।
Essence
त्यागवृत्ति होने पर ऐश्वर्य हमारे लिए निर्ऋति बनकर पापमय जीवन का कारण नहीं बनता। 'यम' का स्मरण हमें पाप से बचाता है।
Subject
अयस्मय बन्धपाशों का विभेदन