Available Bhashyas

Bhashyas

Choose the bhashyas to show on this mantra page.

Atharvaveda - Mantra 1

Atharvaveda 6/137/1

142 Sukta
3 Mantra
6/137/1
Devata- नितत्नीवनस्पतिः Rishi- वीतहव्य Chhanda- अनुष्टुप् Suktam- केशवर्धन सूक्त
Mantra with Swara
यां ज॒मद॑ग्नि॒रख॑नद्दुहि॒त्रे के॑श॒वर्ध॑नीम्। तां वी॒तह॑व्य॒ आभ॑र॒दसि॑तस्य गृ॒हेभ्यः॑ ॥

याम् । ज॒मत्ऽअ॑ग्नि:। अख॑नत् । दु॒हि॒त्रे । के॒श॒ऽवर्ध॑नीम् । ताम् । वी॒तऽह॑व्य: । आ । अ॒भ॒र॒त् । असि॑तस्य । गृ॒हेभ्य॑: ॥१३७.१॥

Mantra without Swara
यां जमदग्निरखनद्दुहित्रे केशवर्धनीम्। तां वीतहव्य आभरदसितस्य गृहेभ्यः ॥

याम् । जमत्ऽअग्नि:। अखनत् । दुहित्रे । केशऽवर्धनीम् । ताम् । वीतऽहव्य: । आ । अभरत् । असितस्य । गृहेभ्य: ॥१३७.१॥

Available Bhashyas

1 Bhashyas
Meaning
१. (यां केशनवर्धनीम्) = जिस केशों को बढ़ानेवाली ओषधि को (जमदग्निः) = [जमत् इति ज्वलतिकर्मसु-नि० १.१७, ज्वलन्तः अग्नयो यस्य] जिसके घर में यज्ञाग्नि सदा प्रज्वलित रहती है, वह जमदग्नि (दुहित्रे अखनत्) = दुहिता के लिए खोदता है, (ताम्) = उस औषधि को (यः वीतहव्यः) = हव्य पदार्थों का ही सेवन करनेवाला (असितस्य गृहेभ्यः) = असित के-कृष्ण केशों के ग्रहण के लिए (आभरत्) = लाता है [आहरत्]।
Essence
बालों के प्रपूरण [दुहित्र-दुह प्रपूरणे] के लिए तथा काला रखने के लिए [असितस्य] यह केशवर्धनी ओषधि उपयोगी है। बालों के रोगों को दूर करने के लिए यज्ञशील होना [जमदग्नि] तथा भोजन में हव्य पदार्थों का ही प्रयोग [वीतहव्य] भी आवश्यक है।
Subject
जमदग्नि वीतहव्य