Yajurveda Sanhita Bhasha Bhashya (Pt. Jaydev Sharma)

Yajurveda Adhyay 9 / Mantra 19

40 Mantra
9/19
Devata- प्रजापतिर्देवता Rishi- वसिष्ठ ऋषिः Chhand- निचृत् धृति, Swara- ऋषभः
Mantra with Swara
आ मा॒ वाज॑स्य प्रस॒वो ज॑गम्या॒देमे द्यावा॑पृथि॒वी वि॒श्वरू॑पे। आ मा॑ गन्तां पि॒तरा॑ मा॒तरा॒ चा मा॒ सोमो॑ऽअमृत॒त्त्वेन॑ गम्यात्। वाजि॑नो वाजजितो॒ वाज॑ꣳ ससृ॒वासो॒ बृह॒स्पते॑र्भा॒गमव॑जिघ्रत निमृजा॒नाः॥१९॥

आ। मा॒। वाज॑स्य। प्र॒स॒व इति॑ प्रऽस॒वः। ज॒ग॒म्या॒त्। आ। इ॒मेऽइती॒मे। द्यावा॑पृथि॒वीऽइति॒ द्यावा॑पृथि॒वी। वि॒श्वरू॑पे॒ऽइति॑ वि॒श्वऽरू॑पे। आ। मा॒। ग॒न्ता॒म्। पि॒तरा॑मा॒तरा॑। च॒। आ। मा॒। सोमः॑। अ॒मृ॒त॒त्वेनेत्य॑मृ॒तऽत्वेन॑। ग॒म्या॒त्। वाजि॑नः। वा॒ज॒जित॒ इति॑ वाजऽजितः। वाज॑म्। स॒सृ॒वास॒ इति॑ ससृ॒वासः॑। बृह॒स्पतेः॑। भा॒गम्। अव॑। जि॒घ्र॒त॒। नि॒मृ॒जा॒ना इति॑ निऽमृजा॒नाः ॥१९॥

Mantra without Swara
आ मा वाजस्य प्रसवो जगम्यादेमे द्यावापृथिवी विश्वरूपे । आ मा गन्ताम्पितरा मातरा चा मा सोमो ऽअमृतत्वेन गम्यात् । वाजिनो वाजजितो वाजँ ससृवाँसो बृहस्पतेर्भागमव जिघ्रत निमृजानाः ॥

आ। मा। वाजस्य। प्रसव इति प्रऽसवः। जगम्यात्। आ। इमेऽइतीमे। द्यावापृथिवीऽइति द्यावापृथिवी। विश्वरूपेऽइति विश्वऽरूपे। आ। मा। गन्ताम्। पितरामातरा। च। आ। मा। सोमः। अमृतत्वेनेत्यमृतऽत्वेन। गम्यात्। वाजिनः। वाजजित इति वाजऽजितः। वाजम्। ससृवास इति ससृवासः। बृहस्पतेः। भागम्। अव। जिघ्रत। निमृजाना इति निऽमृजानाः॥१९॥

Yajurveda Sanhita Bhasha Bhashya (Pt. Jaydev Sharma)

हिन्दी
Yajurveda Sanhita Bhasha Bhashya (Pt. Jaydev Sharma) - हिन्दी
Meaning
 ( मा) सुझको ( वाजस्य प्रसवः ) ज्ञान, बल और अन्न का ऐश्वर्य ( आजगम्यात्) प्राप्त हो । (इमे ) ये दोनों (विश्वरूपे ) समस्त रोचना या दीप्ति युक्त पदार्थों को धारण करने वाली ( द्यावापृथिवी) प्रकाश और पृथिवी, राजा और प्रजा ( आगन्ताम् ) मुझे प्राप्त हो । (मा) मुझे ( पितरा मातरा च ) पिता और माता दोनों ( आगन्ताम् ) प्राप्त हों। (मा) मुझे ( सोमः ) सर्वप्रेरक राजपद, ऐश्वर्य और ओषधियों का परम रस और वीर्य ( अमृतत्वेन ) रोगनिवारक, दीर्घजीवन रूप से ( आ गम्यात् ) प्राप्त हो । हे ( वाजजितः ) संग्रामों का विजय करने हारे ( वाजिनः ) बलवान् अश्वारोही वीर पुरुषो ! आप लोग ( वाजं ससृवांसः ) संग्राम को जानने हारे हैं। आप लोग ( निभृजाना: ) सर्वथा शुद्ध पवित्र चित्त होकर ( बृहस्पतेः भागम् ) बृहती सेना के स्वामी सेनाध्यक्ष के सेवन करने योग्य वचन को ( अवजिघ्रत ) आदरपूर्वक, सावधान होकर ग्रहण करो | शत० ५ । १ । ५ । २६, २७ ॥ 
Subject
सैनिकों को पवित्र कार्य की दीक्षा ।
Footenote
१९-०गन्त पितरा मातरा युवमा सोमो अमृतत्वाय गम्यात् ।' इति काण्व ।
Rishi | Devata | Chhanda | Swara
वसिष्ठ ऋषिः। प्रजापतिर्देवता । निचृद् धृतिः । निषादः ॥