Yajurveda Sanhita Bhasha Bhashya (Pt. Jaydev Sharma)

Yajurveda Adhyay 9 / Mantra 13

40 Mantra
9/13
Devata- सविता देवता Rishi- बृहस्पतिर्ऋषिः Chhand- निचृत् अति जगती, Swara- निषादः
Mantra with Swara
दे॒वस्या॒हꣳ स॑वि॒तुः स॒वे स॒त्यप्र॑सवसो॒ बृह॒स्पते॑र्वाज॒जितो॒ वाजं॑ जेषम्। वाजि॑नो वाज॒जि॒तोऽध्व॑न स्कभ्नु॒वन्तो॒ योज॑ना॒ मिमा॑नाः॒ काष्ठां॑ गच्छत॥१३॥

दे॒वस्य॑। अ॒हम्। स॒वि॒तुः। स॒वे। स॒त्यप्र॑सव॒ इति॑ स॒त्यऽप्र॑सवः। बृह॒स्पतेः॑। वा॒ज॒जित॒ इति॑ वाज॒ऽजितः॑। वाज॑म्। जे॒ष॒म्। वाजि॑नः। वा॒ज॒जित॒ इति॑ वाज॒ऽजितः॑। अध्व॑नः। स्क॒भ्नु॒वन्तः॑। योज॑नाः। मिमा॑नाः। काष्ठा॑म्। ग॒च्छ॒त॒ ॥१३॥

Mantra without Swara
देवस्याहँ सवितुः सवे सत्यप्रसवसो बृहस्पतेर्वाजजितो वाजञ्जेषम् । वाजिनो वाजजितो ध्वन स्कभ्नुवन्तो योजना मिमानाः काष्ठाङ्गच्छत ॥

देवस्य। अहम्। सवितुः। सवे। सत्यप्रसव इति सत्यऽप्रसवः। बृहस्पतेः। वाजजित इति वाजऽजितः। वाजम्। जेषम्। वाजिनः। वाजजित इति वाजऽजितः। अध्वनः। स्कभ्नुवन्तः। योजनाः। मिमानाः। काष्ठाम्। गच्छत॥१३॥

Yajurveda Sanhita Bhasha Bhashya (Pt. Jaydev Sharma)

हिन्दी
Yajurveda Sanhita Bhasha Bhashya (Pt. Jaydev Sharma) - हिन्दी
Meaning
 ( अहम् ) मैं सेनानायक ( सवितुः ) सर्वप्रेरक ( सत्य प्रसवसः ) सत्य, यथार्थ, यथोचित आज्ञा के प्रदाता ( देवस्य ) सर्वप्रद, सर्वप्रकाशक विद्वान् ( बृहस्पतेः ) बड़ी सेना के पति, बड़े सेनाध्यक्ष के ( सवे ) शासन में रहकर उस ( वाजजितः ) संग्रामविजयी के ( वाजम् ) संग्राम को ( जेषम् ) विजय करूं । हे ( वाजजितः वाजिनः ) संग्राम का विजय करनेहारे, वेगवान्, बलवान् अवो और अश्वारोही वीर सवार लोगो आप लोग ( अध्वनः ) शत्रु के बढ़ने के मार्गों को (स्कभ्नुवन्तः ) रोकते हुए ( योजना : मिमानाः ) कोसों को मापते हुए, अर्थात् वेग से कोसों लांघते हुए (काष्ठां गच्छत) परली सीमा तक पहुंच जाओ ।। शत० ५ । १ । ४ । १५-१७॥
Subject
वीर सैनिकों को उपदेश ।
Footenote
 १३ देवस्य वयं ०, ० जेष्म । वाजिनो वाजं जयताध्वनः स्कम्नन्तः । ०अनु-  सन्तत्रीत्वत्प० इति काण्व०।