Yajurveda Sanhita Bhasha Bhashya (Pt. Jaydev Sharma)

Yajurveda Adhyay 8 / Mantra 4

63 Mantra
8/4
Devata- आदित्यो गृहपतिर्देवताः Rishi- कुत्स ऋषिः Chhand- निचृत् जगती Swara- निषादः
Mantra with Swara
य॒ज्ञो दे॒वानां॒ प्रत्ये॑ति सु॒म्नमादि॑त्यासो॒ भव॑ता मृड॒यन्तः॑। आ वो॒ऽर्वाची॑ सुम॒तिर्व॑वृत्याद॒ꣳहोश्चि॒द्या व॑रिवो॒वित्त॒रास॑दादि॒त्येभ्य॑स्त्वा॥४॥

य॒ज्ञः। दे॒वाना॑म्। प्रति॑। ए॒ति॒। सु॒म्नम्। आदि॑त्यासः। भव॑त। मृ॒ड॒यन्तः॑। आ। वः॒। अ॒र्वाची॑। सु॒म॒तिरिति॑ सुऽम॒तिः। व॒वृ॒त्या॒त्। अ॒होः। चि॒त्। या। व॒रि॒वो॒वित्त॒रेति॑ वरिवो॒वित्ऽत॑रा। अस॑त्। आ॒दि॒त्येभ्यः। त्वा॒ ॥४॥

Mantra without Swara
यज्ञो देवानाम्प्रत्येति सुम्नमादित्यासो भवता मृडयन्तः । आ वोर्वाची सुमतिर्ववृत्यादँहोश्चिद्या वरिवोवित्तरासदादित्येभ्यस्त्वा ॥

यज्ञः। देवानाम्। प्रति। एति। सुम्नम्। आदित्यासः। भवत। मृडयन्तः। आ। वः। अर्वाची। सुमतिरिति सुऽमतिः। ववृत्यात्। अहोः। चित्। या। वरिवोवित्तरेति वरिवोवित्ऽतरा। असत्। आदित्येभ्यः। त्वा॥४॥

Yajurveda Sanhita Bhasha Bhashya (Pt. Jaydev Sharma)

हिन्दी
Yajurveda Sanhita Bhasha Bhashya (Pt. Jaydev Sharma) - हिन्दी
Meaning
 ( देवानां यज्ञः ) देव, विद्वान् पुरुषों का संग या गृहस्थायज्ञ सुम्नम् प्रति एति ) सुख प्राप्त कराता है। हे ( आदित्यासः ) आदित्य के समान तेजस्वी पुरुषों ! आप लोग ( मृडयन्तः भवत ) सबको सदा सुख देनेहारे बने रहो । ( वः ) आप लोगों की वह ( सुमतिः ) शुभमति ( अर्वाची ) हमारे प्रति ( आ ववृत्यात्) अनुकूल बनी रहे । ( या ) जो ( अहो : चित् ) पापी पुरुष को भी ( वरिवः वितत्या ) अति अधिक ऐश्वर्य या सुखलाभ करानेवाली (असत्) होती है। हे पत्र ! या हे सोम ! (त्वा आदित्येभ्यः ) तुझे मैं ऐसे आदित्य अर्थात् तेजस्वी पुरुषों की रक्षा के लिये नियुक्त करता हूं | या हे पते ! तुझे मैं १२ मासों के लिये वरती हूं ॥ शत० ४ । ३ । ५ । १५ ॥ 
Subject
विद्वान गृहस्थों का कर्तव्य।
Rishi | Devata | Chhanda | Swara
कुत्स ऋषिः । आदित्यो गृहपतिर्देवता । निचृत् जगती । निषादः ॥