Yajurveda Sanhita Bhasha Bhashya (Pt. Jaydev Sharma)

Yajurveda Adhyay 6 / Mantra 31

37 Mantra
6/31
Devata- प्रजासभ्यराजानो देवताः Rishi- मधुच्छन्दा ऋषिः Chhand- विराट ब्राह्मी जगती, Swara- ऋषभः
Mantra with Swara
मनो॑ मे तर्पयत॒ वाचं॑ मे तर्पयत प्रा॒णं मे॑ तर्पयत॒ चक्षु॑र्मे तर्पयत॒ श्रोत्रं॑ मे तर्पयता॒त्मानं॑ मे तर्पयत प्र॒जां मे॑ तर्पयत प॒शून् मे॑ तर्पयत ग॒णान्मे॑ तर्पयत ग॒णा मे॒ मा वितृ॑षन्॥३१॥

मनः॑। मे॒। त॒र्प॒य॒त॒। वाच॑म्। मे॒। त॒र्प॒य॒त॒। प्रा॒णम्। मे॒। त॒र्प॒य॒त॒। चक्षुः॑। मे॒। त॒र्प॒य॒त॒। श्रोत्र॑म्। मे॒। त॒र्प॒य॒त॒। आ॒त्मान॑म्। मे॒। त॒र्प॒य॒त॒। प्र॒जामिति॑ प्र॒ऽजाम्। मे॒। त॒र्प॒य॒त॒। प॒शून्। मे॒। त॒र्प॒य॒त॒। ग॒णान्। मे॒। त॒र्प॒य॒त॒। ग॒णाः। मे॒। मा। वि। तृ॒ष॒न् ॥३१॥

Mantra without Swara
मनो मे तर्पयत वाचम्मे तर्पयत प्राणम्मे तर्पयत चक्षुर्मे तर्पयत श्रोत्रम्मे तर्पयतात्नम्मे तर्पयत प्रजाम्मे तर्पयत पशून्मे तर्पयत गणान्मे तर्पयत गणा मे मा वितृषन् ॥

मनः। मे। तर्पयत। वाचम्। मे। तर्पयत। प्राणम्। मे। तर्पयत। चक्षुः। मे। तर्पयत। श्रोत्रम्। मे। तर्पयत। आत्मानम्। मे। तर्पयत। प्रजामिति प्रऽजाम्। मे। तर्पयत। पशून्। मे। तर्पयत। गणान्। मे। तर्पयत। गणाः। मे। मा। वि। तृषन्॥३१॥

Yajurveda Sanhita Bhasha Bhashya (Pt. Jaydev Sharma)

हिन्दी
Yajurveda Sanhita Bhasha Bhashya (Pt. Jaydev Sharma) - हिन्दी
Meaning
( मे मनः तपर्यत) मेरे मनको तृप्त करो । ( मे वार्च तवत ) मेरी वाणी को तृप्त करो । ( प्राणं मे तर्पयत ) मेरे प्राण को तृत करो । ( मेचक्षुः वर्पयत ) मेरी चक्षुओं को तृप्त करो । ( मे श्रोत्रं तर्पयत ) मेरे कान को तृस करो ( मे आत्मानं तर्पयत ) मेरे आत्मा को सन्तुष्ट करो । ( मे प्रजाम् तर्पयत ) मेरी प्रजा पुत्र पौत्र आदि को सन्तुष्ट करो । ( मे पशून् तर्पयत ) मेरे पशु, रथ, वाहन, अश्व, गौ, महिष आदि को संतुष्ट करो । ( मे गणान् ) मेरे आधीन शासकवर्गों को और सेनागण को ( तर्पयत ) सन्तुष्ट करो। और ऐसा तृस करो कि ( मे गणाः ) मेरे सैनिक और शासक वर्ग (मा वितृपन ) नाना पदार्थों के लिये तरसते न रहें, भूखे प्यासे न रहें।
 
Subject
पांच योग्य शासकों को नियुक्ति ।
Footenote
३१--रावा इत्यस्य ग्रावा, निग्राभ्या इत्यादि मन्त्रस्य आपो देवताः । सर्वा० ॥ 
Rishi | Devata | Chhanda | Swara
प्रजा सभ्या राजानो देवताः । उष्णिहः । ऋषभः ॥