Yajurveda Sanhita Bhasha Bhashya (Pt. Jaydev Sharma)

Yajurveda Adhyay 6 / Mantra 27

37 Mantra
6/27
Devata- आपो देवताः Rishi- मेधातिथिर्ऋषिः Chhand- निचृत् आर्षी त्रिष्टुप्, Swara- धैवतः
Mantra with Swara
देवी॑रापोऽअपां नपा॒द्यो व॑ऽऊ॒र्मिर्ह॑वि॒ष्यऽइन्द्रि॒यावा॑न् म॒दिन्त॑मः। तं दे॒वेभ्यो॑ देव॒त्रा द॑त्त शुक्र॒पेभ्यो॒ येषां॑ भा॒ग स्थ॒ स्वाहा॑॥२७॥

देवीः॑। आ॒पः। अ॒पा॒म्। नपा॒त्। यः। वः॒। ऊ॒र्म्मिः। ह॒वि॒ष्यः॒। इ॒न्द्रि॒यावा॑न्। इ॒न्द्रि॒यवा॒निती॑न्द्रिय॒ऽवा॑न्। म॒दिन्त॑म॒ इति॑ म॒दिन्ऽत॑मः। तम्। दे॒वेभ्यः॑। दे॒व॒त्रेति॑ देव॒ऽत्रा। द॒त्त॒। शु॒क्र॒पेभ्य इति॑ शुक्र॒ऽपेभ्यः॑। येषा॑म्। भा॒गः। स्थ। स्वाहा॑ ॥२७॥

Mantra without Swara
देवीरापो अपान्नपाद्यो व ऊर्मिर्विष्य इन्द्रियावान्मदिन्तमः । तन्देवेभ्यो देवत्रा दत्त शुक्रपेभ्यो येषाम्भाग स्थ स्वाहा ॥

देवीः। आपः। अपाम्। नपात्। यः। वः। ऊर्म्मिः। हविष्यः। इन्द्रियावान्। इन्द्रियवानितीन्द्रियऽवान्। मदिन्तम इति मदिन्ऽतमः। तम्। देवेभ्यः। देवत्रेति देवऽत्रा। दत्त। शुक्रपेभ्य इति शुक्रऽपेभ्यः। येषाम्। भागः। स्थ। स्वाहा॥२७॥

Yajurveda Sanhita Bhasha Bhashya (Pt. Jaydev Sharma)

हिन्दी
Yajurveda Sanhita Bhasha Bhashya (Pt. Jaydev Sharma) - हिन्दी
Meaning
हे ( देवी: आपः ) दिव्य उत्तम गुणवान् विद्वान्, आप्त प्रजा- जनो ! ( यः ) जो ( वः ) तुम में ले ( अपां नपात् ) प्रजाओं में से ही उत्पन्न, प्रजाओं के हित को नष्ट न होने दे, ऐसा ( अम्निः ) जलों के बीच तरङ्ग के समान उन्नत ( हविष्य : ) अन्न आदि से सत्कार करने योग्य ( इन्द्रियावान् ) समस्त इन्द्रियों से सम्पन्न, प्रथा इन्द्र अर्थात् राजपद के योग्य, ऐश्वर्य, वैभव और बल सामर्थ्य से सम्पन्न ( मदिन्तमः) शत्रुओं को पराजय और अपने राष्ट्र को हर्षित करने में सब से अधिक समर्थ है उसको ( देवेभ्यः ) समस्त राजगण और विद्वान् पुरुषों के हितार्थ और ( शुक्र- पेभ्यः ) शुक्र अर्थात् वीर्य का पालन करने वाले आदित्य ब्रह्मचारियों, योगियों और सत्य ज्ञान के पालन करने वाले विद्वानों के लिये अथवा शुक्रप अर्थात् प्रजाओं के पालन करने वाले अथवा शुक्रप अर्थात् शुक्र, आदित्य व्रत के पालक उन पुरुषों के लिये ( देवत्रा ) समस्त राजोचित अधिकार ( दत्त ) प्रदान करो । ( येपामू ) जिनमें से आप लोग भी ( भागः स्थ एक श्रेष्ठ भाग हो । शत० ॥ 
' मदिन्तमः ' - मदी हर्षग्लेषनयोः । मदयतीति मदी सोतिशयितो मदिन्तमः । नाद्घस्येति नुम् । 
 'शुक्रपेभ्यः' । एष वै शुक्रो य एस आदित्यस्तपति । श० ४। ३ । २६ ॥अस्य अग्नेर्वा एतानि नामानि धर्मः अर्कः शुक्रः ज्योतिः सूर्यः ।श० ९। ४ । २ । २५ ॥ सत्यं वै शुक्रम श०। ३ । ९ । ३ । २५॥ शुक्रा ह्यापः । तै० १ । ७। ६ । ३ ॥
Subject
प्रजाजनों के कर्त्तव्य ।
Footenote
 आपो देवताः । निचृदार्षी त्रिष्टुप् । धैवतः ॥ 
Rishi | Devata | Chhanda | Swara
 आपो देवताः । निचृदार्षी त्रिष्टुप् । धैवतः ॥