Yajurveda Sanhita Bhasha Bhashya (Pt. Jaydev Sharma)

Yajurveda Adhyay 36 / Mantra 24

24 Mantra
36/24
Devata- सूर्यो देवता Rishi- दध्यङ्ङाथर्वण ऋषिः Chhand- भुरिग् ब्राह्मी Swara- धैवतः
Mantra with Swara
तच्चक्षु॑र्दे॒वहि॑तं पु॒रस्ता॑च्छु॒क्रमुच्च॑रत्। पश्ये॑म श॒रदः॑ श॒तं जीवे॑म श॒रदः॑ श॒तꣳ शृणु॑याम श॒रदः॑ श॒तं प्र ब्र॑वाम श॒रदः॑ श॒तमदी॑नाः स्याम श॒रदः॑ श॒तं भूय॑श्च श॒रदः॑ श॒तात्॥२४॥

तत्। चक्षुः॑। दे॒वहि॑त॒मिति॑ दे॒वऽहि॑तम्। पु॒रस्ता॑त्। शु॒क्रम्। उत्। च॒र॒त्। पश्ये॑म। श॒रदः॑। श॒तम्। जीवे॑म। श॒रदः॑। श॒तम्। शृणु॑याम। श॒रदः॑। श॒तम्। प्र। ब्र॒वा॒म॒। श॒रदः॑। श॑तम्। अदी॑नाः। स्या॒म॒। श॒रदः॑। श॒तम्। भूयः॑। च॒। श॒रदः॑। श॒तात् ॥२४ ॥

Mantra without Swara
तच्चक्षुर्देवहितम्पुरस्ताच्छुक्रमुच्चरत् । पश्येम शरदः शतञ्जीवेम शरदः शतँ शृणुयाम शरदः शतम्प्र ब्रवाम शरदः शतमदीनाः स्याम शरदः शतम्भूयश्च शरदः शतात् ॥

तत्। चक्षुः। देवहितमिति देवऽहितम्। पुरस्तात्। शुक्रम्। उत्। चरत्। पश्येम। शरदः। शतम्। जीवेम। शरदः। शतम्। शृणुयाम। शरदः। शतम्। प्र। ब्रवाम। शरदः। शतम्। अदीनाः। स्याम। शरदः। शतम्। भूयः। च। शरदः। शतात्॥२४॥

Yajurveda Sanhita Bhasha Bhashya (Pt. Jaydev Sharma)

हिन्दी
Yajurveda Sanhita Bhasha Bhashya (Pt. Jaydev Sharma) - हिन्दी
Meaning
(तत्) बह ( देवहितम् ) देवों-विद्वानों का हितकारक, ( पुरस्तात् ) सर्वत्र समक्ष ( शुक्रम् ) शीघ्र कार्य करने में कुशल एवं शुद्ध, तेजस्वी, (चक्षुः) आंख के समान सबका निरीक्षक, सर्वाध्यक्ष होकर ( उत् चरत् ) सब उत्तम पद पर विराजे और कार्य करे । उसी प्रकार परमेश्वर भी ( पुरस्तात् ) पूर्व काल से ही शुद्ध सर्वज्ञ देवों विद्वानों का हितकारी ( उत्चरत्) सब से उच्च है । वह सर्वद्रष्टा, सबको आंख के समान पदार्थं निदर्शक रहकर शुद्ध तेज प्रदान करता है । उसी के प्रताप से हम ( शरद: शतम् ) सौ बरसों तक ( पश्येम ) देखें । ( शरदः शतं शृणुयाम) सौ बरसों तक श्रवण करें। (शरदः शतं प्र वाम) सौ बरसों तक उत्तम रीति से बोलें । (शरदः शतम् अदीनाः स्याम) सौ बरसों तक दीनता रहित होकर रहें। (शरदः शतात् भूयः च) और सौ बरसों से भी अधिक वर्षो तक हम देखें, जोवे, सुने, बोलें और अदीन होकर रहें ।
Rishi | Devata | Chhanda | Swara
सूर्य: । भुरिग ब्राह्मी त्रिष्टुप् । धैवतः ॥