Yajurveda Sanhita Bhasha Bhashya (Pt. Jaydev Sharma)

Yajurveda Adhyay 35 / Mantra 15

22 Mantra
35/15
Devata- अग्निर्देवता Rishi- आदित्या देवा ऋषयः Chhand- त्रिष्टुप् Swara- धैवतः
Mantra with Swara
इ॒मं जी॒वेभ्यः॑ परि॒धिं द॑धामि॒ मैषां॒ नु गा॒दप॑रो॒ऽअर्थ॑मे॒तम्।श॒तं जी॑वन्तु श॒रदः॑ पुरू॒चीर॒न्तर्मृ॒त्युं द॑धतां॒ पर्व॑तेन॥१५॥

इ॒मम्। जी॒वेभ्यः॑। प॒रि॒धिमिति॑ परि॒ऽधिम्। द॒धा॒मि॒। मा। ए॒षा॒म्। नु। गा॒त्। अप॑रः। अर्थ॑म्। ए॒तम् ॥ श॒तम्। जी॒व॒न्तु॒। श॒रदः॑। पु॒रू॒चीः। अ॒न्तः। मृ॒त्युम्। द॒ध॒ता॒म्। पर्व॑तेन ॥१५ ॥

Mantra without Swara
इमञ्जीवेभ्यः परिधिन्दधामि मैषान्नु गादपरो अर्थमेतम् । शतथ्जीवन्तु शरदः पुरूचीरन्तर्मृत्युन्दधताम्पर्वतेन् ॥

इमम्। जीवेभ्यः। परिधिमिति परिऽधिम्। दधामि। मा। एषाम्। नु। गात्। अपरः। अर्थम्। एतम्॥ शतम्। जीवन्तु। शरदः। पुरूचीः। अन्तः। मृत्युम्। दधताम्। पर्वतेन॥१५॥

Yajurveda Sanhita Bhasha Bhashya (Pt. Jaydev Sharma)

हिन्दी
Yajurveda Sanhita Bhasha Bhashya (Pt. Jaydev Sharma) - हिन्दी
Meaning
( जीवेभ्यः) जीवों की रक्षा के लिये मैं राजा ( इमम् ) इस ( परिधिम् ) नगर के चारों ओर परकोट के समान रक्षा के साधन ( दधामि ) स्थापित करता हूँ । जिससे (अपर: ) दूसरा शत्रु पुरुष (एषाम् ) इन मेरे प्रजाजनों के ( एतम् ) इस ( अर्थम् ) धन को ( मा नु गात् ) प्राप्त न करे । वे प्रजाजन (पुरूची :) बहुत से ऐश्वर्य प्राप्त करने वाले होकर ( शतं शरदः जीवन्तु) सौ-सौ वर्ष जीवें । (पर्वतेन) शत्रु को जिस प्रकार पर्वत आदि अलङध्य पदार्थ से परे रक्खा जाता है उसी प्रकार ( मृत्युम् ) मृत्यु, उसके कारण रूप शत्रु और हिंसक जीवों को भी (पर्वतेन ) पालन- पोषण सामर्थ्यो से युक्त राजा द्वारा तथा पर्व, अध्यायों और काण्डों से युक्त वेद के ज्ञानकाण्ड द्वारा और पर्व अर्थात् बाण आदि शस्त्रों से युक्त सेना द्वारा ( अन्तःदधताम् ) दूर करें ।
Subject
अग्रणी रक्षक के कर्तव्य
Rishi | Devata | Chhanda | Swara
संकसुकः । मनुष्यो मृत्युरीश्वरो वा । त्रिष्टुप् । धैवतः ॥