Yajurveda Sanhita Bhasha Bhashya (Pt. Jaydev Sharma)

Yajurveda Adhyay 33 / Mantra 49

97 Mantra
33/49
Devata- विश्वेदेवा देवताः Rishi- वत्सार ऋषिः Chhand- निचृज्जगती Swara- निषादः
Mantra with Swara
इ॒न्द्रा॒ग्नी मि॒त्रावरु॒णादि॑ति॒ꣳ स्वः पृथि॒वीं द्यां म॒रुतः॒ पर्व॑ताँ२ऽअ॒पः। हु॒वे विष्णुं॑ पू॒षणं॒ ब्रह्म॑ण॒स्पतिं॒ भगं॒ नु शꣳस॑ꣳ सवि॒तार॑मू॒तये॑॥४९॥

इ॒न्द्रा॒ग्रीऽइती॑न्द्रा॒ग्नी। मि॒त्रावरु॑णा। अदि॑तिम्। स्व᳖रिति॒ स्वः᳖। पृ॒थि॒वीम्। द्याम्। म॒रुतः॑। पर्व॑तान्। अ॒पः ॥ हु॒वे। विष्णु॑म्। पू॒षण॑म्। ब्रह्म॑णः। पति॑म्। भग॑म्। नु। शꣳस॑म्। स॒वि॒तार॑म्। ऊ॒तये॑ ॥४९ ॥

Mantra without Swara
इन्द्राग्नी मित्रावरुणादितिँ स्वः पृथिवीन्द्याम्मरुतः पर्वताँऽअपः । हुवे विष्णुम्पूषणम्ब्रह्मणस्पतिम्भगन्नु शँसँ सवितारमूतये ॥

इन्द्राग्रीऽइतीन्द्राग्नी। मित्रावरुणा। अदितिम्। स्वरिति स्वः। पृथिवीम्। द्याम्। मरुतः। पर्वतान्। अपः॥ हुवे। विष्णुम्। पूषणम्। ब्रह्मणः। पतिम्। भगम्। नु। शꣳसम्। सवितारम्। ऊतये॥४९॥

Yajurveda Sanhita Bhasha Bhashya (Pt. Jaydev Sharma)

हिन्दी
Yajurveda Sanhita Bhasha Bhashya (Pt. Jaydev Sharma) - हिन्दी
Meaning
मैं (इन्द्राग्नी) इन्द्र और अग्नि, ( मित्रावरुणा ) मित्र और वरुण, (अदितिम् ) अदिति, अखण्ड शासन करने वाली राजसभा या अन्तरिक्ष, ( स्वः ) शत्रुओं का तापकारी, ज्ञानोपदेष्टा और सुखकारी, आकाश, (पृथिवीम् ) पृथिवी, भूमि ( द्याम् ) सूर्य, (मरुतः) वायुएं और मरुद्गण, (पर्वतान् ) पर्वतों, मेघों और पालनसामर्थ्य से युक्त स्थिर राज्य कर्त्ताजन, ( अपः ) जलों और आप्त पुरुषगण ( विष्णुम् ) व्यापक सामर्थ्यवान्, (पूषणम् ) पुष्टिकारक अन्न, पशु आदि या भागधुग्, ( ब्रह्मणस्पतिम् ) ब्रह्माण्ड और वेद के पालक, परमेश्वर और आचार्य (भगम् ) ऐश्वर्य और ऐश्वर्यवान् धन कुबेर, ( शंसम् ) स्तुति योग्य या आचार्य को मैं (ऊतये ) रक्षा, ज्ञान, प्रियाचरण आदि विविध प्रयोजनों के लिये (हुवे ) प्राप्त करूं ।
Subject
रक्षा के लिये सबका आह्वान ।
Rishi | Devata | Chhanda | Swara
वत्सार ऋषिः । विश्वेदेवाः । निचृत् जगती । मध्यमः ॥