Yajurveda Sanhita Bhasha Bhashya (Pt. Jaydev Sharma)

Yajurveda Adhyay 33 / Mantra 47

97 Mantra
33/47
Devata- विश्वेदेवा देवताः Rishi- कुत्सीदिर्ऋषिः Chhand- स्वराडार्षी गायत्री Swara- षड्जः
Mantra with Swara
अधि॑ नऽ इन्द्रैषां॒ विष्णो॑ सजा॒त्यानाम्। इ॒ता मरु॑तो॒ऽ अश्वि॑ना।तं प्र॒त्नथा॑। अ॒यं वे॒नः। ये दे॒वासः॑। आ न॒ऽइडा॑भिः।विश्वे॑भिः सो॒म्यं मधु॑। ओमा॑सश्चर्षणीधृतः॥४७॥

अधि। नः॒। इ॒न्द्र॒। ए॒षा॒म्। विष्णो॒ऽइति॒ विष्णो॑। स॒जा॒त्या᳖ना॒मिति॑ सऽजा॒त्या᳖नाम्। इ॒त। मरु॑तः। अश्वि॑ना ॥४७ ॥

Mantra without Swara
अधि नऽइन्द्रेषाँविष्णो सजात्यानाम् । इता मरुतोऽअश्विना । तम्प्रत्नथाऽअयँवेनो ये देवासऽआ नऽइडाभिर्विश्वेभिः सोम्यम्मध्वोसश्चर्षणीधृतः॥

अधि। नः। इन्द्र। एषाम्। विष्णोऽइति विष्णो। सजात्यानामिति सऽजात्यानाम्। इत। मरुतः। अश्विना॥४७॥

Yajurveda Sanhita Bhasha Bhashya (Pt. Jaydev Sharma)

हिन्दी
Yajurveda Sanhita Bhasha Bhashya (Pt. Jaydev Sharma) - हिन्दी
Meaning
हे (इन्द्र) ऐश्वर्यवन्! हे (विष्णो) व्यापक शक्ति वाले ! हे ( मरुतः) शत्रु के मारने हारे वीर भटो ! हे (अश्विना ) विद्याओं में पारंगत राष्ट्र में व्यापक अधिकार के स्वामियो ! आप सब यथाधिकार (नः) हमारे और ( एषाम् ) इन ( सजाव्यानाम् ) समान धन मान और कुल वाले पुरुषों के बीच (अधि) अधिक (इत) प्रतिष्ठा प्राप्त करो ।
ये सब प्रतीक हैं। 'तम् प्रत्नथा '० अ० ७ । १२ ॥ 'भयं -वेन: ' ० ७ । १६ ॥ 'ये देवास : ' ० ७ । १९ ॥ 'आ न इडाभि: ' ० ३३ । ३४ ॥ ‘विश्वेभिः सोम्यं मधु' ० ३३ । १० ॥ 'ओमासश्चर्षणीधृत: ' ० -७ । ३३ ॥ इनकी व्याख्या वहीं देखो ।
Subject
व्यापक अधिकारवान् पुरुष की अध्यक्षता ।
Rishi | Devata | Chhanda | Swara
कुसीदिर्ऋषिः । इन्द्रो देवता । पिपीलिकामध्या निचृद् गायत्री । षड्जः ॥