Yajurveda Sanhita Bhasha Bhashya (Pt. Jaydev Sharma)

Yajurveda Adhyay 32 / Mantra 9

16 Mantra
32/9
Devata- विद्वान् देवता Rishi- स्वयम्भु ब्रह्म ऋषिः Chhand- निचृत त्रिष्टुप् Swara- धैवतः
Mantra with Swara
प्र तद्वो॑चेद॒मृतं॒ नु वि॒द्वान् ग॑न्ध॒र्वो धाम॒ विभृ॑तं॒ गृहा॒ सत्।त्रीणि॑ प॒दानि॒ निहि॑ता॒ गुहा॑स्य॒ यस्तानि॒ वेद॒ स पि॒तुः पि॒ताऽस॑त्॥९॥

प्र। तत्। वो॒चे॒त्। अ॒मृत॑म्। नु। वि॒द्वान्। ग॒न्ध॒र्वः। धाम॑। विभृ॑त॒मिति॒ विऽभृ॑तम्। गुहा॑। सत् ॥ त्रीणि॑। प॒दानि॑। निहि॒तेति॒ निऽहि॑ता। गुहा॑। अ॒स्य॒। यः। तानि॑। वेद॑। सः। पि॒तुः। पि॒ता। अ॒स॒त् ॥९ ॥

Mantra without Swara
प्र तद्वोचेदमृतन्नु विद्वान्गन्धर्वो धाम विभृतङ्गुहा सत् । त्रीणि पदानि निहिता गुहास्य यस्तानि वेद स पितुः पितासत् ॥

प्र। तत्। वोचेत्। अमृतम्। नु। विद्वान्। गन्धर्वः। धाम। विभृतमिति विऽभृतम्। गुहा। सत्॥ त्रीणि। पदानि। निहितेति निऽहिता। गुहा। अस्य। यः। तानि। वेद। सः। पितुः। पिता। असत्॥९॥

Yajurveda Sanhita Bhasha Bhashya (Pt. Jaydev Sharma)

हिन्दी
Yajurveda Sanhita Bhasha Bhashya (Pt. Jaydev Sharma) - हिन्दी
Meaning
( गन्धर्वः) गौ अर्थात् वेदवाणी को धारण करने वाला, वेदज्ञ (विद्वान् ) विद्वान्, आत्मज्ञानी पुरुष (तद्) उस (अमृतम् ) अमृत (गुहा) बुद्धि में ( विभृतम् ) विशेष रूप से विद्यमान ( धाम ) सबको धारण करने वाले, परम तेजोमय, सर्वाश्रय, परमेश्वर के स्वरूप का (प्रवोचेत् नु) हमें उपदेश करे । (अस्य) उस परमेश्वर के ( त्रीणि पदानि ) तीन पद, जानने योग्य तीन स्वरूप ( गुहा निहितानि) बुद्धि में स्थित हैं । (यः) जो (तानि) उनको (वेद) साक्षात् कर लेता है (सः) वह ( पितु: पिता) पिता से भी बड़ा, पिता का भी पिता, पालक (असत्) है ।
'त्रीणि पदानि ' - त्रिपादस्यामृतं दिवि । त्रीणि पदा विचक्रमे । त्रिपाजस्यः । त्रिपस्त्यं ऋ० ८।३९।८॥त्र्यनीकः । ऋ० ३। ५६ । ३ ॥ त्रि- ऊधन् । त्रिप्रतिष्ठितः । अ० १०।२।३२॥ त्रिसधस्थः । ऋ० ५|४|८ ॥ त्रिदिवः त्रिनाक, त्र्यरुण, त्रिधातु, त्रिवृतः इत्यादि नाना त्रिक लेने योग्य हैं।
Subject
उस परम प्रभु का ज्ञाता सबके पिता का पिता है ।
Rishi | Devata | Chhanda | Swara
विद्वान् । निचत् त्रिष्टुप् । धैवतः ॥