Yajurveda Sanhita Bhasha Bhashya (Pt. Jaydev Sharma)

Yajurveda Adhyay 29 / Mantra 57

60 Mantra
29/57
Devata- वादयितारो वीरा देवताः Rishi- भारद्वाज ऋषिः Chhand- भुरिक् पङ्क्तिः Swara- पञ्चमः
Mantra with Swara
आमूर॑ज प्र॒त्याव॑र्त्तये॒माः के॑तु॒मद् दु॑न्दु॒भिर्वा॑वदीति।समश्व॑पर्णा॒श्चर॑न्ति नो॒ नरो॒ऽस्माक॑मिन्द्र र॒थिनो॑ जयन्तु॥५७॥

आ। अ॒मूः। अ॒ज॒। प्र॒त्याव॑र्त्त॒येति॑ प्रति॒ऽआव॑र्त्तय। इ॒माः। के॒तु॒मदिति॑ केतु॒मत्। दु॒न्दु॒भिः। वा॒व॒दी॒ति॒। सम्। अ॑श्वपर्णा॒ इत्यश्व॑ऽपर्णाः। चर॑न्ति। नः॒। नरः॑। अ॒स्माक॑म्। इ॒न्द्र॒। र॒थिनः॑। ज॒य॒न्तु॒ ॥५७ ॥

Mantra without Swara
आमूरज प्रत्यावर्तयेमाः केतुमद्दुन्दुभिर्वावदीति । समश्वपर्णाश्चरन्ति नो नरो स्माकमिन्द्र रथिनो जयन्तु ॥

आ। अमूः। अज। प्रत्यावर्त्तयेति प्रतिऽआवर्त्तय। इमाः। केतुमदिति केतुमत्। दुन्दुभिः। वावदीति। सम्। अश्वपर्णा इत्यश्वऽपर्णाः। चरन्ति। नः। नरः। अस्माकम्। इन्द्र। रथिनः। जयन्तु॥५७॥

Yajurveda Sanhita Bhasha Bhashya (Pt. Jaydev Sharma)

हिन्दी
Yajurveda Sanhita Bhasha Bhashya (Pt. Jaydev Sharma) - हिन्दी
Meaning
हे (इन्द्र) राजन् ! सेनापते ! ( अमूः) इन परायी सेनाओं को (आ अज) सम्मुख से परे हटा । (इमा: प्रति आवर्त्तय) इनको लौटा डाल । (केतुमत् दुन्दुभिः) ध्वजा वाला नगारा जैसे जोर से शब्द करता है, उसी प्रकार यह ( केतुमत् ) प्रज्ञावान्, शत्रुहिंसक, सेनापति (चाव- दीति) बराबर आज्ञाएं दे और (नः) हमारे (अश्वपर्णाः) अश्वों से दौड़ने वाले, घुड़सवार ( नरः) वीर (चरन्ति) वेग से बिचरें और ( अस्माकम् ) हमारे (रथिनः) रथारोही वीर (जयन्तु) शत्रुओं पर विजय करें ।
Subject
दुन्दुभि और वीर पुरुष का श्लिष्ट वर्णन।
Rishi | Devata | Chhanda | Swara
भुरिक् पंक्तिः । पंचमः ॥