Yajurveda Sanhita Bhasha Bhashya (Pt. Jaydev Sharma)

Yajurveda Adhyay 29 / Mantra 46

60 Mantra
29/46
Devata- वीरा देवताः Rishi- भारद्वाज ऋषिः Chhand- त्रिष्टुप् Swara- धैवतः
Mantra with Swara
स्वा॒दु॒ष॒ꣳ सदः॑ पि॒तरो॑ वयो॒धाः कृ॑च्छ्रे॒श्रितः॒ शक्तीं॑वन्तो गभी॒राः।चि॒त्रसे॑ना॒ऽइषु॑बला॒ऽअमृ॑ध्राः स॒तोवी॑राऽउ॒रवो॑ व्रातसा॒हाः॥४६॥

स्वा॒दु॒ष॒ꣳसदः॑। स्वा॒दु॒स॒ꣳसद इति॑ स्वादुऽस॒ꣳसदः॑। पि॒तरः॑। व॒यो॒धा इति॑ वयः॒ऽधाः। कृ॒च्छ्रे॒श्रित॒ इति॑ कृच्छ्रे॒ऽश्रितः॑। शक्ती॑वन्तः॒। शक्ति॑वन्त॒ इति॒ शक्ति॑ऽवन्तः। ग॒भी॒राः। चि॒त्रसे॑ना॒ इति॑ चि॒त्रऽसे॑नाः। इषु॑बला॒ इतीषु॑ऽबलाः। अमृ॑ध्राः। स॒तोवी॑रा॒ इति॑ स॒तःऽवी॑राः। उ॒रवः॑। व्रा॒त॒सा॒हाः। व्रा॒त॒स॒हा इति॑ व्रातऽस॒हाः ॥४६ ॥

Mantra without Swara
स्वादुषँसदः पितरो वयोधाः कृच्छ्रेश्रितः शक्तीवन्तो गभीराः । चित्रसेनाऽइषुबलाऽअमृध्राः सतोवीराऽउरवो व्रातसाहाः ॥

स्वादुषꣳसदः। स्वादुसꣳसद इति स्वादुऽसꣳसदः। पितरः। वयोधा इति वयःऽधाः। कृच्छ्रेश्रित इति कृच्छ्रेऽश्रितः। शक्तीवन्तः। शक्तिवन्त इति शक्तिऽवन्तः। गभीराः। चित्रसेना इति चित्रऽसेनाः। इषुबला इतीषुऽबलाः। अमृध्राः। सतोवीरा इति सतःऽवीराः। उरवः। व्रातसाहाः। व्रातसहा इति व्रातऽसहाः॥४६॥

Yajurveda Sanhita Bhasha Bhashya (Pt. Jaydev Sharma)

हिन्दी
Yajurveda Sanhita Bhasha Bhashya (Pt. Jaydev Sharma) - हिन्दी
Meaning
( स्वादु-संसदः ) स्वादु, रसवान्, उत्तम पदार्थों का सब मिलकर आनन्द लाभ करने हारे, अथवा स्वादु, सुख से एक स्थान पर खड़े, ( पितरः) राष्ट्रपालन करने में समर्थ (वयोधाः) बल-वीर्य के धारक (कृच्छ्रेश्रितः) संकट समय में विपत्तियों में रहकर भी ( शक्तिवन्तः) शक्तिमान्, बलवान् या शक्ति नाम अष्टचक्रा तोपों को धारने वाले (गभीराः) गम्भीर स्वभाव, (चित्रसेनाः ) नाना प्रकार की सेनाओं के स्वामी (इपुबलाः) अस्त्रों द्वारा फेंके जाने वाले बाण आदि के बल से सम्पन्न, (अमृध्राः) अहिंसनीय, दृढ़ शरीर, (सतोवीराः) बीच में विद्यमान, अथवा अति वीर पुरुषों से युक्त, (व्रातसाहाः) वीर समूहों को भी पराजय करने में समर्थ (उरवः) विशाल बाहुओं और शरीर वाले हों ।
Subject
शक्तिमान् पालक वीर पुरुषों का वर्णन ।
Rishi | Devata | Chhanda | Swara
वीराः । त्रिष्टुप् । धैवतः ॥