Yajurveda Sanhita Bhasha Bhashya (Pt. Jaydev Sharma)

Yajurveda Adhyay 27 / Mantra 4

45 Mantra
27/4
Devata- अग्निर्देवता Rishi- अग्निर्ऋषिः Chhand- स्वराट् त्रिष्टुप् Swara- धैवतः
Mantra with Swara
इ॒हैवाग्ने॒ऽ अधि॑ धारया र॒यिं मा त्वा॒ निक्र॑न् पूर्व॒चितो॑ निका॒रिणः॑। क्ष॒त्रम॑ग्ने सुयम॑मस्तु॒ तुभ्य॑मुपस॒त्ता व॑र्द्धतां ते॒ऽअनि॑ष्टृतः॥४॥

इ॒ह। ए॒व। अ॒ग्ने॒। अधि॑। धा॒र॒य॒। र॒यिम्। मा। त्वा॒। नि। क्र॒न्। पू॒र्व॒चित॒ इति॑ पूर्व॒ऽचितः॑। नि॒का॒रिण॒ इति॑ निऽका॒रिणः॑ ॥ क्ष॒त्रम्। अ॒ग्ने॒। सु॒यम॒मिति॑ सु॒ऽयम॑म्। अ॒स्तु॒। तुभ्य॑म्। उ॒प॒स॒त्तेत्यु॑पऽस॒त्ता। व॒र्द्ध॒ता॒म्। ते॒। अनि॑ष्टृतः। अनि॑स्तृत॒ इत्यनि॑ऽस्तृतः ॥४ ॥

Mantra without Swara
इहैवाग्नेऽअधि धारया रयिम्मा त्वा निक्रन्पूर्वचितो निकारिणः । क्षत्रमग्ने सुयममस्तु तुभ्यमुपसत्ता वर्धतान्तेऽअनिष्टृतः ॥

इह। एव। अग्ने। अधि। धारय। रयिम्। मा। त्वा। नि। क्रन्। पूर्वचित इति पूर्वऽचितः। निकारिण इति निऽकारिणः॥ क्षत्रम्। अग्ने। सुयममिति सुऽयमम्। अस्तु। तुभ्यम्। उपसत्तेत्युपऽसत्ता। वर्द्धताम्। ते। अनिष्टृतः। अनिस्तृत इत्यनिऽस्तृतः॥४॥

Yajurveda Sanhita Bhasha Bhashya (Pt. Jaydev Sharma)

हिन्दी
Yajurveda Sanhita Bhasha Bhashya (Pt. Jaydev Sharma) - हिन्दी
Meaning
हे (अग्ने) विद्वन् ! राजन् ! तू (इह एव) यहां ही राष्ट्र में या पद पर ( रयिम् ) धन, ऐश्वर्य को (अधि धारय) धारण कर । और (पूर्वचितः) तेरे परिचित जन (निकारिणः) तेरा अपमान करने में समर्थ: वा पूर्व प्राप्त, अधिक विज्ञानी पुरुष ( त्वा मा निक्रन् ) तेरा निरादर न करें और (कारिणः) निरन्त कर्मशील, उद्योगी जन भी (त्वा मा नि क्रन्) तुझे नीचे न गिरादें, ( तुभ्यम् ) तेरी रक्षार्थ ( क्षत्रम् ) वीर्य और क्षात्र- बल ( सुयमम् ) उत्तम प्रबन्ध में, व्यवस्थित (अस्तु) हो । (ते उपसत्ता) तेरे समीप बैठा हुआ मंत्री, आदि वा, आश्रित जन भी (अनिस्तृतः) क्षति को प्राप्त न होकर, (वर्धताम् ) वृद्धि को प्राप्त हो ।
Subject
अग्नि नाम विद्वान् नायक के कर्तव्य और लक्षण ।
Rishi | Devata | Chhanda | Swara
अग्निः । स्वराट् त्रिष्टुप् । धैवतः ॥