Yajurveda Sanhita Bhasha Bhashya (Pt. Jaydev Sharma)

Yajurveda Adhyay 25 / Mantra 18

47 Mantra
25/18
Devata- ईश्वरो देवता Rishi- गोतम ऋषिः Chhand- निचृज्जगती Swara- निषादः
Mantra with Swara
तमीशा॑नं॒ जग॑तस्त॒स्थुष॒स्पतिं॑ धियञ्जि॒न्वमव॑से हूमहे व॒यम्।पू॒षा नो॒ यथा॒ वेद॑सा॒मस॑द् वृ॒धे र॑क्षि॒ता पा॒युरद॑ब्धः स्व॒स्तये॑॥१८॥

तम्। ईशा॑नम्। जग॑तः। त॒स्थुषः॑। पति॑म्। धि॒यं॒जि॒न्वमिति॑ धियम्ऽजि॒न्वम्। अव॑से। हू॒म॒हे॒। व॒यम्। पू॒षा। नः॒। यथा॑। वेद॑साम्। अस॑त्। वृ॒धे। र॒क्षि॒ता॒। पा॒युः। अद॑ब्धः। स्व॒स्तये॑ ॥१८ ॥

Mantra without Swara
तमीशानञ्जगतस्तस्थुषस्पतिञ्धियञ्जिन्वमवसे हूमहे वयम् । पूषा नो यथा वेदसामसद्वृधे रक्षिता पायुरदब्धः स्वस्तये ॥

तम्। ईशानम्। जगतः। तस्थुषः। पतिम्। धियंजिन्वमिति धियम्ऽजिन्वम्। अवसे। हूमहे। वयम्। पूषा। नः। यथा। वेदसाम्। असत्। वृधे। रक्षिता। पायुः। अदब्धः। स्वस्तये॥१८॥

Yajurveda Sanhita Bhasha Bhashya (Pt. Jaydev Sharma)

हिन्दी
Yajurveda Sanhita Bhasha Bhashya (Pt. Jaydev Sharma) - हिन्दी
Meaning
( तम् ) उस ( जगत: तस्थुषः ) जंगम और स्थावर संसार के ( पतिम ) पालक, ( धियं जिन्वम् ) अपने कर्म और ज्ञान से सबको तृप्त और प्रसन्न करने हारे (ईशानम् ) परमेश्वर और स्वामी को ( वयम् ) हम (अवसे) रक्षा के लिये ( हूमहे ) बुलाते हैं, प्रार्थना और स्तुति करते हैं। (यथा) जिससे (पूषा) सबका पोषक, (रक्षिता) रक्षक, (वायुः) सबका पालक, (अदब्धः) किसी से न पराजित होकर (नः) हमारे ( वेदसाम् ) धनैश्वर्यो और ज्ञानों के (वृधे) वृद्धि करने के लिये और (स्वस्तये ) सुख पूर्ण जीवन कल्याण के लिये (असत् ) हो ।
Subject
ईश्वरोपासना । वायुओं के समान मातृभूमि के भक्त वीरों का वर्णन । उनके लक्षण और कर्तव्य ।
Rishi | Devata | Chhanda | Swara
ईश्वरः । निचृज्जगती । निषादः ॥