Yajurveda Sanhita Bhasha Bhashya (Pt. Jaydev Sharma)

Yajurveda Adhyay 2 / Mantra 17

34 Mantra
2/17
Devata- अग्निर्देवता Rishi- देवल ऋषिः Chhand- निचृत् जगती, Swara- निषादः
Mantra with Swara
य प॑रि॒धिं प॒र्य्यध॑त्था॒ऽअग्ने॑ देवप॒णिभि॑र्गु॒ह्यमा॑नः। तं त॑ऽए॒तमनु॒ जोषं॑ भराम्ये॒ष मेत्त्वद॑पचे॒तया॑ताऽअ॒ग्नेः प्रि॒यं पाथो॑ऽपी॑तम्॥१७॥

यम्। प॑रि॒धिम्। परि॒। अध॑त्थाः। अग्ने॑। दे॒व॒। प॒णिभि॒रिति॑ प॒णिऽभिः॑। गु॒ह्यमा॑नः। तम्। ते॒। ए॒तम्। अनु॑। जोष॑म्। भ॒रा॒मि॒। ए॒षः। मा। इत्। त्वत्। अ॒प॒। चे॒तया॑तै। अ॒ग्नेः। प्रि॒यम्। पाथः॑। अपी॑तम् ॥१७॥

Mantra without Swara
यं परिधिम्पर्यधत्थाऽअग्ने देव पाणिभिर्गुह्यमानः । तन्तऽएतमनु जोषम्भराम्येषनेत्त्वदपचेतयाताऽअग्नेः प्रियम्पाथो पीतम् ॥

यम्। परिधिम्। परि। अधत्थाः। अग्ने। देव। पणिभिरिति पणिऽभिः। गुह्यमानः। तम्। ते। एतम्। अनु। जोषम्। भरामि। एषः। मा। इत्। त्वत्। अप। चेतयातै। अग्नेः। प्रियम्। पाथः। अपीतम्॥१७॥

Yajurveda Sanhita Bhasha Bhashya (Pt. Jaydev Sharma)

हिन्दी
Yajurveda Sanhita Bhasha Bhashya (Pt. Jaydev Sharma) - हिन्दी
Meaning
-हे (अग्ने) अग्ने ! अग्रणी राजन् ! स्वयं ( देवपणिभि: ) विद्वानों और व्यवहार कुशल व्यापारियों द्वारा ( गुह्यमान: ) सुरक्षित रहते हुए (यम् ) जिस ( परिधिभिः ) राष्ट्र को चारों ओर के आक्रमण से बचाने वाले सेनानायक आदि शासक को ( परि अधत्था: ) राष्ट्र की सीमाओं पर नियुक्त करते हो (ते) तेरे द्वारा नियुक्त (तम्) उस ( एतम् ) इस ' परिधि नामक सीमापाल को ( जोषम् ) प्रेमपूर्वक ( अनुभरामि ) तेरे अनुकूल बनाता हूं। जिससे ( एषः ) वह (त्वत्) तुझसे ( मा इत् ) कभी भी न ( अपचेतयातै ) बिगड़े। तेरे विपरीत न हो । हे ( परिधि- नायक ) दो सीमापालो ! तुम दोनों भी ( अग्नेः प्रियम् पाथः ) अग्नि राजा के प्रिय, पान या पालन करने योग्य अन्न आदि भोग्य पदार्थ या राष्ट्र को (अपि इतम्) प्राप्त करो || शत० १ | ८ | ३ | २२ ॥ 
 
Subject
व्यवहार कुशल पुरुषों द्वारा राष्ट्र की सीमाओं की रक्षा ।
Footenote
१७ – संवदस्व | श्रावय । श्रौषट् । स्वगा देव्या होतृभ्यः । स्वस्तिर्मानुषेभ्यः | इत्यधिकानि यजूंषि इतः पूर्वं पठ्यन्ते । शत० । ( च० ) 'नेत्वदप' इति पाठभेदः।
Rishi | Devata | Chhanda | Swara
परमेष्ठी प्राजापत्यः, देवाः प्राजापत्या, प्रजापतिर्वा ऋषिः )
 देवल ऋषिः । अग्निर्देवता । जगती । निषादः ॥