Yajurveda Sanhita Bhasha Bhashya (Pt. Jaydev Sharma)

Yajurveda Adhyay 19 / Mantra 45

95 Mantra
19/45
Devata- पितरो देवताः Rishi- वैखानस ऋषिः Chhand- निचृदनुष्टुप् Swara- गान्धारः
Mantra with Swara
ये स॑मा॒नाः सम॑नसः पि॒तरो॑ यम॒राज्ये॑। तेषां॑ लो॒कः स्व॒धा नमो॑ य॒ज्ञो दे॒वेषु॑ कल्पताम्॥४५॥

ये। स॒मा॒नाः। सम॑नस॒ इति॒ सऽम॑नसः। पि॒तरः॑। य॒म॒राज्य॒ इति॑ यम॒ऽराज्ये॑। तेषा॑म्। लो॒कः। स्व॒धा। नमः॑। य॒ज्ञः। दे॒वेषु॑। क॒ल्प॒ता॒म् ॥४५ ॥

Mantra without Swara
ये समानाः समनसः पितरो यमराज्ये । तेषाँलोकः स्वधा नमो यज्ञो देवेषु कल्पताम् ॥

ये। समानाः। समनस इति सऽमनसः। पितरः। यमराज्य इति यमऽराज्ये। तेषाम्। लोकः। स्वधा। नमः। यज्ञः। देवेषु। कल्पताम्॥४५॥

Yajurveda Sanhita Bhasha Bhashya (Pt. Jaydev Sharma)

हिन्दी
Yajurveda Sanhita Bhasha Bhashya (Pt. Jaydev Sharma) - हिन्दी
Meaning
( यमराज्ये) नियन्ता के राज्य में (ये) जो (समानाः) समान मान वाले, ( समनसः ) समान सहयोगी चित्त वाले, (पितरः) राज्य के पालक, अधिकारी जन हैं ( तेषाम् ) उनको ( लोकः ) रहने का निवास स्थान और ( स्वधाः ) भरण पोषण योग्य अन्न, वस्त्र, वेतन और (नमः) सत्कार प्राप्त हो। जिससे (यज्ञः) न्याय, प्रजापालन, सुसंगत राज्यव्यवस्था ( देवेषु ) विद्वानों, शासकों और माण्डलिकों के बीच और भी दृढ़ और उत्तम हो । शत० १२।८।१।१९ ॥
Subject
यमराज्य में पितरों की स्वधा का रहस्य ।
Rishi | Devata | Chhanda | Swara
पितरो देवताः । निचृद् अनुष्टुप् । गांधारः ॥