Yajurveda Sanhita Bhasha Bhashya (Pt. Jaydev Sharma)

Yajurveda Adhyay 19 / Mantra 12

95 Mantra
19/12
Devata- विद्वांसो देवता Rishi- हैमवर्चिर्ऋषिः Chhand- भुरिगनुष्टुप् Swara- गान्धारः
Mantra with Swara
दे॒वा य॒ज्ञम॑तन्वत भेष॒जं भि॒षजा॒श्विना॑। वा॒चा सर॑स्वती भि॒षगिन्द्रा॑येन्द्रि॒याणि॒ दध॑तः॥१२॥

दे॒वाः। य॒ज्ञम्। अ॒त॒न्व॒त॒। भे॒ष॒जम्। भि॒षजा॑। अ॒श्विना॑। वा॒चा। सर॑स्वती। भि॒षक्। इन्द्रा॑य। इ॒न्द्रि॒याणि॑। दध॑तः ॥१२ ॥

Mantra without Swara
देवा यज्ञमतन्वत भेषजम्भिषजाश्विना । वाचा सरस्वती भिषगिन्द्रायेन्द्रियाणि दधतः ॥

देवाः। यज्ञम्। अतन्वत। भेषजम्। भिषजा। अश्विना। वाचा। सरस्वती। भिषक्। इन्द्राय। इन्द्रियाणि। दधतः॥१२॥

Yajurveda Sanhita Bhasha Bhashya (Pt. Jaydev Sharma)

हिन्दी
Yajurveda Sanhita Bhasha Bhashya (Pt. Jaydev Sharma) - हिन्दी
Meaning
( भिषजा ) रोगों की चिकित्सा करने में कुशल (अश्विनौ ) आयुर्वेद के विज्ञान में पारंगत ओषधिवित् और शल्य चिकित्सक दोनों और ( सरस्वती ) सरस्वती, वेदवाणी, या विद्वत्सभा जो (वाचा) वाणी के उपदेश द्वारा ( भिषक् ) अज्ञान, दोषों को दूर करने में कुशल और ( देवाः ) विद्वान् लोग ( इन्द्राय ) इन्द्र के निमित्त (इन्द्रियाणि) राजोचित ऐश्वर्यौं और सामर्थ्यो को ( दधतः ) धारण कराते हुए ( भेषजम् ) रोग, निर्बलता को दूर करने वाले ( यज्ञम् ) परस्पर संगति करने वाले प्रजापालन व्यवहार का यज्ञ के समान ही ( अतन्वत ) उपदेश करते हैं।
Subject
राजा का बल-सम्पादन । राष्ट्रयज्ञ का विस्तार ।
Footenote
१२ - ३२ देवा यज्ञमिति ब्राह्मणानुवाकः विंशतिरनुष्टुभः । सोमसम्पत् ।
Rishi | Devata | Chhanda | Swara
१२ - ३२ सोमसम्पत् । अनुष्टुभः ।