Yajurveda Sanhita Bhasha Bhashya (Pt. Jaydev Sharma)

Yajurveda Adhyay 18 / Mantra 74

77 Mantra
18/74
Devata- अग्निर्देवता Rishi- भरद्वाज ऋषिः Chhand- निचृत त्रिष्टुप् Swara- धैवतः
Mantra with Swara
अ॒श्याम॒ तं काम॑मग्ने॒ तवो॒तीऽअ॒श्याम॑ र॒यिꣳ र॑यिवः सु॒वीर॑म्। अ॒श्याम॒ वाज॑म॒भि वा॒ज॑यन्तो॒ऽश्याम॑ द्यु॒म्नम॑जरा॒जरं॑ ते॥७४॥

अ॒श्याम॑। तम्। काम॑म्। अ॒ग्ने॒। तव॑। ऊ॒ती। अ॒श्याम॑। र॒यिम्। र॒यि॒व॒ इति॑ रयिऽवः। सु॒वीर॒मिति॑ सु॒ऽवी॑रम्। अ॒श्याम॑। वाज॑म्। अ॒भि। वा॒जय॑न्तः। अ॒श्याम॑। द्यु॒म्न॑म्। अ॒ज॒र॒। अ॒जर॑म्। ते॒ ॥७४ ॥

Mantra without Swara
अश्याम तेङ्काममग्ने तवोतीऽअश्याम रयिँ रयिवः सुवीरम् । अश्याम वाजमभि वाजयन्तो श्याम द्युम्नमजराजरन्ते ॥

अश्याम। तम्। कामम्। अग्ने। तव। ऊती। अश्याम। रयिम्। रयिव इति रयिऽवः। सुवीरमिति सुऽवीरम्। अश्याम। वाजम्। अभि। वाजयन्तः। अश्याम। द्युम्नम्। अजर। अजरम्। ते॥७४॥

Yajurveda Sanhita Bhasha Bhashya (Pt. Jaydev Sharma)

हिन्दी
Yajurveda Sanhita Bhasha Bhashya (Pt. Jaydev Sharma) - हिन्दी
Meaning
हे (अग्ने) अग्नि के समान तेजस्विन् ! अग्रणी सेनापते !! ( तव ऊती) तेरे रक्षण सामर्थ्य से हम ( तम कामम् ) उस २ अभिलाषा को ( अश्याम ) प्राप्त करें । हे ( रयिव: ) ऐश्वर्यवान् राजन् ! हम ( सुवीरम् ) उत्तम वीरों और वीरपुत्रों से युक्त ( रयिम् ) राष्ट्र समृद्ध को ( अश्याम ) पावें । ( अभि वाजयन्तः ) शत्रु के ऊपर संग्राम करते हुए (वाजम् ) ऐश्वर्यं को (अश्याम) पावें । हे (अजर) अविनाशिन् ! (ते) तेरे ( अजरम् ) अविनाशी ( द्युम्नम् ) अक्षय ऐश्वर्य को हम (अश्याम), लाभ करें । शत० ९ । ५ । २ । ७ ॥
Subject
राजा की रक्षा में प्रजा का ऐश्वर्यसुख भोग। प्रजा का राजा के प्रति आदर ।
Rishi | Devata | Chhanda | Swara
इन्द्रभरद्वाजावृषी । अग्निर्देवता । निचृत् त्रिष्टुप् । धैवतः ॥