Yajurveda Sanhita Bhasha Bhashya (Pt. Jaydev Sharma)

Yajurveda Adhyay 18 / Mantra 23

77 Mantra
18/23
Devata- कालविद्याविदात्मा देवता Rishi- देवा ऋषयः Chhand- पङ्क्तिः Swara- पञ्चमः
Mantra with Swara
व्र॒तं च॑ मऽऋ॒तव॑श्च मे॒ तप॑श्च मे संवत्स॒रश्च॑ मेऽहोरा॒त्रेऽऊ॑र्वष्ठी॒वे बृ॑हद्रथन्त॒रे च॑ मे य॒ज्ञेन॑ कल्पन्ताम्॥२३॥

व्र॒तम्। च॒। मे॒। ऋ॒तवः॑। च॒। मे॒। तपः॑। च॒। मे॒। सं॒व॒त्स॒रः। च॒। मे॒। अ॒हो॒रा॒त्रे इत्य॑होरा॒त्रे। ऊ॒र्व॒ष्ठी॒वेऽइत्यू॑र्वष्ठी॒वे। बृ॒ह॒द्र॒थ॒न्त॒रे इति॑ बृहत्ऽरथन्त॒रे। च॒। मे॒। य॒ज्ञेन॑। क॒ल्प॒न्ता॒म् ॥२३ ॥

Mantra without Swara
व्रतञ्च म ऋतवश्च मे तपश्च मे संवत्सरश्च मे होरात्रे ऊर्वष्ठीवे बृहद्रथन्तरे च मे यज्ञेन कल्पन्ताम् ॥

व्रतम्। च। मे। ऋतवः। च। मे। तपः। च। मे। संवत्सरः। च। मे। अहोरात्रे इत्यहोरात्रे। ऊर्वष्ठीवेऽइत्यूर्वष्ठीवे। बृहद्रथन्तरे इति बृहत्ऽरथन्तरे। च। मे। यज्ञेन। कल्पन्ताम्॥२३॥

Yajurveda Sanhita Bhasha Bhashya (Pt. Jaydev Sharma)

हिन्दी
Yajurveda Sanhita Bhasha Bhashya (Pt. Jaydev Sharma) - हिन्दी
Meaning
( व्रतं च ) सत्य, अहिंसा यम नियम आदि का पालन ( ऋतवः च) वसन्त आदि ऋतु, (तपः च) ब्रह्मचर्य आदि तपस्या, ( संवत्सरः च) बारह मासों से परिमित वर्ष, ( अहोरात्रे च ) दिन और रात, ( ऊरु - अष्टीवे च ) जंघाएं और गोड़े तथा उनके समान प्रबल वैश्य वर्ग ( बृहद्रथन्तरे च ) बृहत् साम अर्थात् विशाल क्षात्रबल और रथन्तर साम अर्थात् ब्राह्मणगण ये सब (मे) मेरे ( यज्ञेन ) यज्ञ, द्वारा: ( कल्पन्ताम ) समर्थ हों ।
Subject
यज्ञ से व्रत, ऋतु, तप, सवंत्सर आदि की प्राप्ति ।
Rishi | Devata | Chhanda | Swara
कालविद्याविद् आत्मा । पंक्तिः । पंचमः ॥