Yajurveda Sanhita Bhasha Bhashya (Pt. Jaydev Sharma)

Yajurveda Adhyay 18 / Mantra 22

77 Mantra
18/22
Devata- यज्ञवानात्मा देवता Rishi- देवा ऋषयः Chhand- भुरिक् शक्वरी Swara- धैवतः
Mantra with Swara
अ॒ग्निश्च॑ मे घ॒र्मश्च॑ मे॒ऽर्कश्च॑ मे॒ सूर्य॑श्च मे प्रा॒णश्च॑ मेऽश्वमे॒धश्च॑ मे पृथि॒वी च॒ मेऽदि॑तिश्च मे॒ दिति॑श्च मे॒ द्यौश्च॑ मे॒ऽङ्गुल॑यः॒ शक्व॑रयो॒ दिश॑श्च मे य॒ज्ञेन॑ कल्पन्ताम्॥२२॥

अ॒ग्निः। च॒। मे॒। घ॒र्मः। च॒। मे॒। अ॒र्कः। च॒। मे॒। सूर्यः। च॒। मे॒। प्रा॒णः। च॒। मे॒। अ॒श्व॒मे॒धः। च॒। मे॒। पृ॒थि॒वी। च॒। मे॒। अदि॑तिः। च॒। मे॒। दितिः॑। च॒। मे॒। द्यौः। च॒। मे॒। अ॒ङ्गुल॑यः। शक्व॑रयः। दिशः॑। च॒। मे॒। य॒ज्ञेन॑। क॒ल्प॒न्ता॒म् ॥२२ ॥

Mantra without Swara
अग्निश्च मे घर्मश्च मेर्कश्च मे सूर्यश्च मे प्राणश्च मे स्वमेधश्च मे पृथिवी च मेदितिश्च मे दितिश्च मे द्यौश्च मेङ्गुलयः शक्वरयो दिशश्च मे यज्ञेन कल्पन्ताम् ॥

अग्निः। च। मे। घर्मः। च। मे। अर्कः। च। मे। सूर्यः। च। मे। प्राणः। च। मे। अश्वमेधः। च। मे। पृथिवी। च। मे। अदितिः। च। मे। दितिः। च। मे। द्यौः। च। मे। अङ्गुलयः। शक्वरयः। दिशः। च। मे। यज्ञेन। कल्पन्ताम्॥२२॥

Yajurveda Sanhita Bhasha Bhashya (Pt. Jaydev Sharma)

हिन्दी
Yajurveda Sanhita Bhasha Bhashya (Pt. Jaydev Sharma) - हिन्दी
Meaning
( अग्निः च ) अग्नि, अग्रणी और ज्ञानी नेता पुरुष और अग्निष्टोम यज्ञ, ( धर्मः च) तेज, प्रताप, धर्म नामक प्रवर्ग्य इष्टि, ( अर्कः च ) अर्चनायोग्य सामग्री, अर्चनीय पुरुष और याग, (सूर्यः च) प्राण, ( अश्वमेधः च ) अश्वमेध यज्ञ और राष्ट्र ( पृथ्वी च ) पृथ्वी, ( अदिति: च ) अखण्ड राजनीति और राष्ट्रभूमि ( दितिः च) विभक्त भूमि अथवा शत्रु को खण्ड-खण्ड करने वाली शक्ति, ( द्यौः च) द्यौः, धर्म की प्रकाशक राजसभा, ( अङ्गुलय: ) अङ्गुलियों के समान पर राष्ट्र को पकड़ने और वश करने वाली अग्रगामिनी सेनाऐं, अथवा राष्ट्र के अङ्ग, ( शक्करयः ) शक्तिशाली सेनाएं, ( दिशः च) दिशाएं और उनमें रहने वाली प्रजाएं ये सब (मे) मेरे ( यज्ञेन ) परस्पर संग और राष्ट्र- पालन द्वारा ( कल्पन्ताम् ) हों । शत० ९ । ३ । ३ । १ ॥
Subject
यज्ञ से अग्नि, धर्म, अर्क, प्राण, अश्वमेध आदि की प्राप्ति, उनकी व्याख्या ।
Rishi | Devata | Chhanda | Swara
यज्ञत्रान् आत्मा । भुरिक्शक्वरी । धैवतः ॥