Yajurveda Sanhita Bhasha Bhashya (Pt. Jaydev Sharma)

Yajurveda Adhyay 17 / Mantra 69

98 Mantra
17/69
Devata- अग्निर्देवता Rishi- विधृतिर्ऋषिः Chhand- भुरिगार्षी पङ्क्तिः Swara- पञ्चमः
Mantra with Swara
अग्ने॒ प्रेहि॑ प्रथ॒मो दे॑वय॒तां चक्षु॑र्दे॒वाना॑मु॒त मर्त्या॑नाम्। इय॑क्षमाणा॒ भृगु॑भिः स॒जोषाः॒ स्वर्य्यन्तु॒ यज॑मानाः स्व॒स्ति॥६९॥

अग्ने॑। प्र। इ॒हि॒। प्र॒थ॒मः। दे॒व॒य॒तामिति॑ देवऽय॒ताम्। चक्षुः॑। दे॒वाना॑म्। उ॒त। मर्त्या॑नाम्। इय॑क्षमाणाः। भृगु॑भि॒रिति॒ भृगु॒॑ऽभिः। स॒जोषा॒ इति॑ स॒ऽजोषाः॑। स्वः॑। य॒न्तु॒। यज॑मानाः स्व॒स्ति ॥६९ ॥

Mantra without Swara
अग्ने प्रेहि प्रथमो देवयताञ्चक्षुर्देवानामुत मर्त्यानाम् । इयक्षमाणा भृगुभिः सजोषाः स्वर्यन्तु यजमानाः स्वस्ति ॥

अग्ने। प्र। इहि। प्रथमः। देवयतामिति देवऽयताम्। चक्षुः। देवानाम्। उत। मर्त्यानाम्। इयक्षमाणाः। भृगुभिरिति भृगुऽभिः। सजोषा इति सऽजोषाः। स्वः। यन्तु। यजमानाः स्वस्ति॥६९॥

Yajurveda Sanhita Bhasha Bhashya (Pt. Jaydev Sharma)

हिन्दी
Yajurveda Sanhita Bhasha Bhashya (Pt. Jaydev Sharma) - हिन्दी
Meaning
हे ( अग्ने ) तेजस्विन् ! राजन् ! विद्वन् ! ( देवानाम् ) ज्ञान प्रदान करने वाली इन्द्रियों के बीच में ( चक्षुः ) चक्षु के समान समस्त पदार्थों के दिखलाने हारा होकर तू ( देवयताम् ) कामना करने वाले, काम्य-सुखों को चाहने वाले ( मर्त्यानाम् ) मनुष्यों के बीच में तू ( प्रथमः ) सब से मुख्य होकर ( प्र इहि ) आगे २ बढ़ । ( यजमानाः ) यज्ञ करने वाले, दानशील अथवा राष्ट्रों का संगठन करने वाले राजगण भी ( भृगुभि: ) परिपक्व विज्ञान वाले विद्वानों के साथ ( इयक्षमाणाः ) अपना यज्ञ, प्रजा पालन का कार्य करते हुए ( सजोषाः ) परस्पर प्रेम सहित ( स्वस्ति ) कल्याण पूर्वक । ( स्वः यन्तु ) सुख धाम को प्राप्त हों ।
इसी प्रकार ( यजमानाः ) दानशील गृहस्थ लोग ( भृगुभिः ) पापों को भून डालने वाले, परिपक्क ज्ञानी, तपस्वी विद्वानों के साथ ( इयक्षमाणाः ) अपने अध्यात्म यज्ञ को सम्पादन करते हुए ( स्वस्ति ) सुखपूर्वक ( स्वः यन्तु ) मोक्ष सुख को प्राप्त करें । शत० ९ । २ । ३ । २८ ॥
Subject
राजा और पक्षान्तर में उत्तम अध्यात्म ज्ञानी का कर्तव्य ।
Rishi | Devata | Chhanda | Swara
अग्निर्देवता । भुरिगार्षी पंक्तिः । पञ्चमः ॥