Yajurveda Sanhita Bhasha Bhashya (Pt. Jaydev Sharma)

Yajurveda Adhyay 17 / Mantra 67

98 Mantra
17/67
Devata- अग्नि देवता Rishi- विधृतिर्ऋषिः Chhand- पिपीलिकामध्या बृहती Swara- मध्यमः
Mantra with Swara
पृ॒थि॒व्याऽअ॒हमुद॒न्तरि॑क्ष॒मारु॑हम॒न्तरि॑क्षा॒द् दिव॒मारु॑हम्। दि॒वो नाक॑स्य पृ॒ष्ठात् स्वर्ज्योति॑रगाम॒हम्॥६७॥

पृ॒थि॒व्याः। अ॒हम्। उत्। अ॒न्तरि॑क्षम्। आ। अ॒रु॒ह॒म्। अ॒न्तरि॑क्षात्। दिव॑म्। आ। अ॒रु॒ह॒म्। दि॒वः। नाक॑स्य। पृ॒ष्ठात्। स्वः॑। ज्योतिः॑। अ॒गा॒म्। अ॒हम् ॥६७ ॥

Mantra without Swara
पृथिव्याऽअहमुदन्तरिक्षमारुहमन्तरिक्षाद्दिवमारुहम् । दिवो नाकस्य पृष्ठात्स्वर्ज्यातिरगामहम् ॥

पृथिव्याः। अहम्। उत्। अन्तरिक्षम्। आ। अरुहम्। अन्तरिक्षात्। दिवम्। आ। अरुहम्। दिवः। नाकस्य। पृष्ठात्। स्वः। ज्योतिः। अगाम्। अहम्॥६७॥

Yajurveda Sanhita Bhasha Bhashya (Pt. Jaydev Sharma)

हिन्दी
Yajurveda Sanhita Bhasha Bhashya (Pt. Jaydev Sharma) - हिन्दी
Meaning
मैं अधिकार प्राप्त राजा ( पृथिव्याः ) पृथिवी से अर्थात् पृथिवी निवासी प्रजागण से ऊपर ( अन्तरिक्षम् ) अन्तरिक्ष के समान सर्वाच्छादक, सब सुखों के वर्षक पद को वायु के समान ( आरुहम् ) प्राप्त होऊं और मैं (अन्तरिक्षात् ) अन्तरिक्ष पद से ( दिवम् )सूर्य के समान तेजस्वी सर्व प्रकाशक सर्वद्रष्टा, तेजस्वी विराट् पद पर ( आरुहम् ) चढूं । ( नाकस्य ) सर्व सुखमय ( दिवः ) उस तेजोमय ( पृष्ठात् ) सर्वपालक, सर्वोपरि पद से भी ऊपर ( स्वः ) सुखमय ( ज्योतिः ) परम प्रकाश ज्ञानमय ब्रह्मपद को भी ( अहम् ) मैं ( अगाम् ) प्राप्त करूं । शत० ९।२।३।२६॥
अध्यात्म में - योगी स्वयं मूलाधार से अन्तरिक्ष = नाभि देश को और फिर शिरोदेश को जागृत कर वहां से सुखमय परमब्रह्म ज्योति को प्राप्त करता है ।
Subject
'स्वज्योति' मोक्ष प्राप्ति का लक्ष्य ।
Rishi | Devata | Chhanda | Swara
अग्निर्देवता । पिपीलिकामध्या बृहती । मध्यमः ॥