Yajurveda Sanhita Bhasha Bhashya (Pt. Jaydev Sharma)

Yajurveda Adhyay 16 / Mantra 4

66 Mantra
16/4
Devata- रुद्रो देवता Rishi- परमेष्ठी ऋषिः Chhand- निचृदार्ष्यनुस्टुप् Swara- गान्धारः
Mantra with Swara
शि॒वेन॒ वच॑सा॒ त्वा॒ गिरि॒शाच्छा॑ वदामसि। यथा॑ नः॒ सर्व॒मिज्जग॑दय॒क्ष्म सु॒मना॒ऽअस॑त्॥४॥

शि॒वेन॑। वच॑सा। त्वा॒। गिरि॒शेति॒ गिरि॑ऽश। अच्छ॑। व॒दा॒म॒सि॒। यथा॑। नः॒। सर्व॑म्। इत्। जग॑त्। अ॒य॒क्ष्मम्। सु॒मना॒ इति॑ सु॒ऽमनाः॑। अस॑त् ॥४ ॥

Mantra without Swara
शिवेन वचसा त्वा गिरिशाच्छा वदामसि । यथा नः सर्वमिज्जगदयक्ष्मँ सुमना असत् ॥

शिवेन। वचसा। त्वा। गिरिशेति गिरिऽश। अच्छ। वदामसि। यथा। नः। सर्वम्। इत्। जगत्। अयक्ष्मम्। सुमना इति सुऽमनाः। असत्॥४॥

Yajurveda Sanhita Bhasha Bhashya (Pt. Jaydev Sharma)

हिन्दी
Yajurveda Sanhita Bhasha Bhashya (Pt. Jaydev Sharma) - हिन्दी
Meaning
हे ( गिरिश ) समस्त वाणियों या आज्ञाओं में स्वयं आज्ञापक और व्यवस्थापक रूप से विद्यमान राजन् ! ( त्वा) तुझको हम ( शिवेन वचसा ) कल्याणकारी, सुन्दर वचन से ( अच्छा वदामसि ) भली प्रकार निवेदन करते हैं। ( यथा ) जिससे (नः) हमारा ( सर्वम् इत् जगत् ) समस्त जगत् प्राणि वर्ग और राज्यव्यवहार ( अयक्ष्मम् )राजयक्ष्मा आदि रोगों से रहित ( सुमनाः ) और परस्पर शुभ चित्त वाला ( असत् ) हो ।
Subject
रुद्र की शिव तनु, शान्तिकारिणी राजव्यवस्था ।
Footenote
परमेष्ठी ऋषिः । द० ।
Rishi | Devata | Chhanda | Swara
निचृदार्ष्यनुष्टुप् । गान्धारः॥