Yajurveda Sanhita Bhasha Bhashya (Pt. Jaydev Sharma)

Yajurveda Adhyay 14 / Mantra 19

31 Mantra
14/19
Devata- पृथिव्यादयो देवताः Rishi- विश्वदेव ऋषिः Chhand- आर्षी जगती Swara- निषादः
Mantra with Swara
पृ॒थि॒वी छन्दो॒ऽन्तरि॑क्षं॒ छन्दो॒ द्यौश्छन्दः॒ समा॒श्छन्दो॒ नक्ष॑त्राणि॒ छन्दो॒ वाक् छन्दो॒ मन॒श्छन्दः॑ कृ॒षिश्छन्दो॒ हिर॑ण्यं॒ छन्दो॒ गौश्छन्दो॒ऽजाच्छन्दोऽश्व॒श्छन्दः॑॥१९॥

पृ॒थि॒वी। छन्दः॑। अ॒न्तरि॑क्षम्। छन्दः॑। द्यौः। छन्दः॑। समाः॑। छन्दः॑। नक्ष॑त्राणि। छन्दः॑। वाक्। छन्दः॑। मनः॑। छन्दः॑। कृ॒षिः। छन्दः॑। हिर॑ण्यम्। छन्दः॑। गौः। छन्दः॑। अ॒जा। छन्दः॑। अश्वः॑। छन्दः॑ ॥१९ ॥

Mantra without Swara
पृथिवीच्छन्दोन्तरिक्षच्छन्दो द्यौश्छन्दः समाश्छन्दो नक्षत्राणि छन्दो वाक्छन्दो मनश्छन्दः कृषिश्छन्दो हिरण्यञ्छन्दो गौश्छन्दोजा च्छन्दः श्वश्छन्दः ॥

पृथिवी। छन्दः। अन्तरिक्षम्। छन्दः। द्यौः। छन्दः। समाः। छन्दः। नक्षत्राणि। छन्दः। वाक्। छन्दः। मनः। छन्दः। कृषिः। छन्दः। हिरण्यम्। छन्दः। गौः। छन्दः। अजा। छन्दः। अश्वः। छन्दः॥१९॥

Yajurveda Sanhita Bhasha Bhashya (Pt. Jaydev Sharma)

हिन्दी
Yajurveda Sanhita Bhasha Bhashya (Pt. Jaydev Sharma) - हिन्दी
Meaning
इसी प्रकार - ( पृथिवी ) पृथिवी और ( द्यौः ) द्यौ, आकाश, ( समा ) वर्ष, (नक्षत्राण ) नक्षत्र, ( वाक् ) वाणी, ( मन ) मन, ( कृषिः ) कृषि, ( हिरण्यम् ) सुवर्णे, ( गौः ) गौ आदि पशु ( अजा ) अजा आदि पशु ( अश्वः ) अश्व आदि एक खुर के पशु ये सब भी ( छन्दः ) शक्ति के स्थान, कार्यों के साधन करने में सहायक, अथवा मानव प्रजा को अपने भीतर आच्छादित या सुरक्षित रखते हैं । शत० २ । ३ । ३ । १-१२ ॥
Subject
मा, प्रमा आदि शक्तियों का वर्णन ।
Rishi | Devata | Chhanda | Swara
विश्वेदेवा देवताः । छन्दांसि देवताः । भुरिगति जगती । निषादः ।