Yajurveda Sanhita Bhasha Bhashya (Pt. Jaydev Sharma)

Yajurveda Adhyay 13 / Mantra 7

57 Mantra
13/7
Devata- ईश्वरो देवता Rishi- हिरण्यगर्भ ऋषिः Chhand- अनुष्टुप् Swara- गान्धारः
Mantra with Swara
याऽइष॑वो यातु॒धाना॑नां॒ ये वा॒ वन॒स्पतीँ॒१ऽरनु॑। ये वा॑व॒टेषु॒ शेर॑ते॒ तेभ्यः॑ स॒र्पेभ्यो॒ नमः॑॥७॥

याः। इष॑वः। या॒तु॒धाना॑ना॒मिति॑ यातु॒ऽधाना॑नाम्। ये। वा॒। वन॒स्पती॑न्। अनु॑। ये। वा॒। अ॒व॒टेषु॑। शेर॑ते। तेभ्यः॑। स॒र्पेभ्यः॑। नमः॑ ॥७ ॥

Mantra without Swara
याऽइषवो यातुधानानाँये वा वनस्पतीँरनु । ये वावटेषु शेरते तेभ्यः सर्पेभ्यो नमः ॥

याः। इषवः। यातुधानानामिति यातुऽधानानाम्। ये। वा। वनस्पतीन्। अनु। ये। वा। अवटेषु। शेरते। तेभ्यः। सर्पेभ्यः। नमः॥७॥

Yajurveda Sanhita Bhasha Bhashya (Pt. Jaydev Sharma)

हिन्दी
Yajurveda Sanhita Bhasha Bhashya (Pt. Jaydev Sharma) - हिन्दी
Meaning
( याः ) जो ( यातुधानानां ) प्रजा को पीड़ा देनेवाले दुष्ट पुरुषों के ( इषवः ) शस्त्र हैं अर्थात् उनके द्वारा चलाये हथियारों के समान प्रजा के नाशकारी हैं ये वा ) और जो ( वनस्पतीन् अनु ) वृक्षों के आश्रित सर्पों के समान प्रजा को आश्रय देनेवाले माण्डलिक भूपतियों के अधीन रहते हैं । ( ये अवटेषु ) जो गढ़ों में रहने वाले सापों के समान प्रजा की निचली श्रेणियों में ( शेरते ) गुप्त रूप से रहते हैं ( तेभ्यः सर्पेभ्यः ) उन सब कुटिल स्वभाव के लोकों का भी ( नमः ) दमन हो ॥ शत० ७ । ४ । १ । २९ ॥
Subject
सर्पण स्वभाव दुष्टों का दमन । पक्षान्तर में गुप्तचरों को नियोजन ।
Rishi | Devata | Chhanda | Swara
ऋष्यादि पूर्ववत् । अनुष्टुप् छन्दः । गांधारः ।।