Yajurveda Sanhita Bhasha Bhashya (Pt. Jaydev Sharma)

Yajurveda Adhyay 13 / Mantra 31

57 Mantra
13/31
Devata- वरुणो देवता Rishi- गोतम ऋषिः Chhand- त्रिष्टुप् Swara- धैवतः
Mantra with Swara
त्रीन्त्स॑मु॒द्रान्त्सम॑सृपत् स्व॒र्गान॒पां पति॑र्वृष॒भऽ इष्ट॑कानाम्। पुरी॑षं॒ वसा॑नः सुकृ॒तस्य॑ लो॒के तत्र॑ गच्छ॒ यत्र॒ पूर्वे॒ परे॑ताः॥३१॥

त्रीन्। स॒मु॒द्रान्। सम्। अ॒सृ॒प॒त्। स्व॒र्गानिति॑ स्वः॒ऽगान्। अ॒पाम्। पतिः॑। वृ॒ष॒भः। इष्ट॑कानाम्। पुरी॑षम्। वसा॑नः। सु॒कृ॒तस्येति॑ सुऽकृ॒तस्य॑। लो॒के। तत्र॑। ग॒च्छ॒। यत्र॑। पूर्वे॒। परे॑ता॒ इति परा॑ऽइताः ॥३१ ॥

Mantra without Swara
त्रीन्त्समुद्रान्त्समसृपत्स्वर्गानपाम्पतिर्वृषभऽइष्टकानाम् । पुरीषँवसानः सुकृतस्य लोके तत्र गच्छ यत्र पूर्वे परेताः ॥

त्रीन्। समुद्रान्। सम्। असृपत्। स्वर्गानिति स्वःऽगान्। अपाम्। पतिः। वृषभः। इष्टकानाम्। पुरीषम्। वसानः। सुकृतस्येति सुऽकृतस्य। लोके। तत्र। गच्छ। यत्र। पूर्वे। परेता इति पराऽइताः॥३१॥

Yajurveda Sanhita Bhasha Bhashya (Pt. Jaydev Sharma)

हिन्दी
Yajurveda Sanhita Bhasha Bhashya (Pt. Jaydev Sharma) - हिन्दी
Meaning
हे सूर्य ! प्रजापते ! तू ( त्रीन् ) तीन ( स्वर्गांनू ) सुखदायी ( समुद्रान् ) समस्त पदार्थों के उत्पादक तीनों लोकों और तीनों कालों को ( सम् असृपत् ) व्याप्त होता है । तू ही ( इष्टकानाम् ) समस्त अभीष्ट सुख साधनों का या अभीष्ट ( अपाम् ) जलों के वर्षक मेघ के समान प्रजाओं का ( पतिः ) पालक ( वृषभः ) सब सुखों का वर्षक है। तू ( पुरीषं वसानः ) मेघ जिस प्रकार जल को धारण करता हुआ जाता है उसी प्रकार तू भी पुरुष, पशु समृद्धि को धारण करता हुआ ( सुकृतस्य ) पुण्य के ( तत्र ) उस ( लोके) लोक या पद या प्रतिष्ठा को ( गच्छ ) प्राप्त हो ( यत्र ) जहां ( पूर्वे ) पूर्व के ( परेताः ) परम पद को प्राप्त उत्तम पुरुष जाते
॥ शत० ७।५।१।९ ॥
Subject
पूर्व के सज्जनों के मार्गानुसरण का उपदेश ।
Rishi | Devata | Chhanda | Swara
वरुणो देवता | त्रिष्टुप् । धैवतः ॥