Yajurveda Sanhita Bhasha Bhashya (Pt. Jaydev Sharma)

Yajurveda Adhyay 12 / Mantra 81

117 Mantra
12/81
Devata- वैद्यो देवता Rishi- भिषगृषिः Chhand- अनुष्टुप् Swara- गान्धारः
Mantra with Swara
अ॒श्वा॒व॒ती सो॑माव॒तीमू॒र्जय॑न्ती॒मुदो॑जसम्। आवि॑त्सि॒ सर्वा॒ऽओष॑धीर॒स्माऽअ॑रि॒ष्टता॑तये॥८१॥

अ॒श्वा॒व॒तीम्। अ॒श्वा॒व॒तीमित्य॑श्वऽव॒तीम्। सो॒मा॒व॒तीम्। सो॒म॒व॒तीमिति॑ सो॑मऽव॒तीम्। ऊ॒र्जय॑न्तीम्। उदो॑जस॒मित्युत्ऽओ॑जसम्। आ। अ॒वि॒त्सि॒। सर्वाः॑। ओष॑धीः। अ॒स्मै। अ॒रि॒ष्टता॑तय॒ इत्य॑रि॒ष्टऽता॑तये ॥८१ ॥

Mantra without Swara
अश्वावतीँ सोमावतीमूर्जयन्तीमुदोजसम् । आवित्सि सर्वा ओषधीरस्मा अरिष्टतातये ॥

अश्वावतीम्। अश्वावतीमित्यश्वऽवतीम्। सोमावतीम्। सोमवतीमिति सोमऽवतीम्। ऊर्जयन्तीम्। उदोजसमित्युत्ऽओजसम्। आ। अवित्सि। सर्वाः। ओषधीः। अस्मै। अरिष्टतातय इत्यरिष्टऽतातये॥८१॥

Yajurveda Sanhita Bhasha Bhashya (Pt. Jaydev Sharma)

हिन्दी
Yajurveda Sanhita Bhasha Bhashya (Pt. Jaydev Sharma) - हिन्दी
Meaning
मैं ( अश्वावतीम् ) अति शीघ्र शरीर में व्यापने वाले गुणों से युक्त और ( सोमावतीम् ) वीर्यवती और ( ऊर्जयन्तीम् ) बल पराक्रम- शालिनी, ( उद् ओजसम् ) उत्कृष्ट ओजधातु की वृद्धि करनेवाली और उत्तम पराक्रम करनेहारी ( ओषधीः ) सन्ताप, बल को धारण करनेवाली ओषधियों को ( अरिष्टतातये ) हिंसक रोगों के नाश करने के लिये ( आवित्सि ) सब प्रकार से सब स्थानों से प्राप्त करूं। इसी प्रकार समस्त ( ओषधीः ) वीर्यवती प्रजाओं और सेनाओं को ( अरिष्टतातये ) अपने राष्ट्र के नाश होने से बचाने के लिये प्राप्त करूं ( अष्मावतीम् ) क्षत्रियों से पूर्ण अथवा अश्मा=वज्र या शास्त्रों से युक्त ( सोमावतीम् ) सेना नायक से युक्त और ( उदोजसम् ) उत्कृष्ट पराक्रम युक्त ( ऊर्जयन्ती ) बलशालिनी सेना को मैं प्राप्त करूं ।
Rishi | Devata | Chhanda | Swara
आथर्वणो भिषग् ऋषिः। वैद्यः, ओषधयो वा देवता । अनुष्टुप् । गांधारः ॥