Yajurveda Sanhita Bhasha Bhashya (Pt. Jaydev Sharma)

Yajurveda Adhyay 12 / Mantra 80

117 Mantra
12/80
Devata- ओषधयो देवताः Rishi- भिषगृषिः Chhand- अनुष्टुप् Swara- गान्धारः
Mantra with Swara
यत्रौष॑धीः स॒मग्म॑त॒ राजा॑नः॒ समि॑ताविव। विप्रः॒ सऽउ॑च्यते भि॒षग् र॑क्षो॒हामी॑व॒चात॑नः॥८०॥

यत्र॑। ओष॑धीः। स॒मग्म॒तेति॑ स॒म्ऽअग्मत्। राजा॑नः। समि॑तावि॒वेति॒ समि॑तौऽइव। विप्रः॑। सः। उ॒च्य॒ते॒। भि॒षक्। र॒क्षो॒हेति॑ रक्षः॒ऽहा। अ॒मी॒व॒चात॑न॒ इत्य॑मीव॒ऽचात॑नः ॥८० ॥

Mantra without Swara
यत्रौषधीः समग्मत राजानः समिताविव । विप्रः सऽउच्यते भिषग्रक्षोहामीवचातनः ॥

यत्र। ओषधीः। समग्मतेति सम्ऽअग्मत्। राजानः। समिताविवेति समितौऽइव। विप्रः। सः। उच्यते। भिषक्। रक्षोहेति रक्षःऽहा। अमीवचातन इत्यमीवऽचातनः॥८०॥

Yajurveda Sanhita Bhasha Bhashya (Pt. Jaydev Sharma)

हिन्दी
Yajurveda Sanhita Bhasha Bhashya (Pt. Jaydev Sharma) - हिन्दी
Meaning
( यत्र ) जहां या जिसके आश्रय पर ( समितौ) संग्राम या राज- सभा में ( राजानः इव) क्षत्रिय राजाओं के समान (ओषधीः) ओषधियां हों । हे मनुष्यो ! वहां ही आप लोग ( सम् अग्मत ) जाओ। जो पुरुष रक्षेहा ) राक्षस, दुःखदायी पुरुषों के नाश करनेवाले वीर्यवान् क्षत्रिय के समान ( अमीवचातनः ) रोगों का नाश करने में समर्थ हो ( सः ) वह ( विप्रः ) ज्ञानपूर्ण मेधावी पुरुष ( भिषग् ) रोग नाश करनेहारा पुरुष 'भिपक्' ( उच्यते ) कहाता है अथवा ऐसा रोगनाशक पुरुष ही ( उच्यते ) उपदेश किया करे ।
Footenote
ओषधी प्रतिगृभगीत राजानः समिता इव इति काण्व० ।
Rishi | Devata | Chhanda | Swara
ऋष्यादि पूर्ववत् ॥