Yajurveda Sanhita Bhasha Bhashya (Pt. Jaydev Sharma)

Yajurveda Adhyay 12 / Mantra 19

117 Mantra
12/19
Devata- अग्निर्देवता Rishi- वत्सप्रीर्ऋषिः Chhand- निचृदार्षी त्रिष्टुप् Swara- धैवतः
Mantra with Swara
वि॒द्मा ते॑ऽअग्ने त्रे॒धा त्र॒याणि॑ वि॒द्मा ते॒ धाम॒ विभृ॑ता पुरु॒त्रा। वि॒द्मा ते॒ नाम॑ पर॒मं गुहा॒ यद्वि॒द्मा तमुत्सं॒ यत॑ऽआज॒गन्थ॑॥१९॥

वि॒द्म। ते॒। अ॒ग्ने॒। त्रे॒धा। त्र॒याणि॑। वि॒द्म। ते॒। धाम॑। विभृ॒तेति॒ विभृ॑ऽता। पु॒रु॒त्रेति॑ पुरु॒ऽत्रा। वि॒द्म। ते॒। नाम॑। प॒र॒मम्। गुहा॑। यत्। वि॒द्म। तम्। उत्स॑म्। यतः॑। आ॒ज॒गन्थेत्या॑ऽज॒गन्थ॑ ॥१९ ॥

Mantra without Swara
विद्मा तेऽअग्ने त्रेधा त्रयाणि विद्मा ते धाम विभृता पुरुत्रा । विद्मा ते नाम परमङ्गुहा यद्विद्मा तमुत्सँयतऽआजगन्थ ॥

विद्म। ते। अग्ने। त्रेधा। त्रयाणि। विद्म। ते। धाम। विभृतेति विभृऽता। पुरुत्रेति पुरुऽत्रा। विद्म। ते। नाम। परमम्। गुहा। यत्। विद्म। तम्। उत्सम्। यतः। आजगन्थेत्याऽजगन्थ॥१९॥

Yajurveda Sanhita Bhasha Bhashya (Pt. Jaydev Sharma)

हिन्दी
Yajurveda Sanhita Bhasha Bhashya (Pt. Jaydev Sharma) - हिन्दी
Meaning
हे ( अग्ने )अग्ने ! राजन् ! ( ते ) तेरे (त्रेधा ) तीन प्रकार के ( धाम ) धाम, तेज को हम ( विद्म ) जाने । और ( पुरुत्रा ) समस्त प्रजाओं के पालने में समर्थ (त्रयाणि ) तीनों (विभृता) विविधरूपों से धारण किये हुए ( धाम ) धारण सामर्थ्यों और बलों को भी ( विद्य) जानें। और ( ते ) तेरा ( गुहा यत् ) गुहा में, विद्वानों के हृदय में या वाणी में छिपे या विख्यात तेरे ( नाम ) नाम, नमनकारी बल को या विख्याति को ( विद्य) जानें और तू ( यतः ) जहां से, जिस स्थान से ( आजगन्ध ) आता या प्रकट होता है हम ( तम् ) उस ( उत्सम् ) बल आदि के निकास को भी ( बिन) जानें || शत० ६ । ७ । ४ । ४॥
'त्रेधा धाम' – अग्नि, विद्युत और सूर्य।
'त्रयाणि धामानि भवन्ति स्थानानि नामानि जन्मानि । अथवा आहवनीय गार्हपत्यदक्षिणाग्न्यादीनि ।
Subject
उसके तीन प्रकार के तेजी का कन ।
Rishi | Devata | Chhanda | Swara
अग्निर्देवता । निचृदार्षी त्रिष्टुप् । धैवतः ॥