Yajurveda Sanhita Bhasha Bhashya (Pt. Jaydev Sharma)

Yajurveda Adhyay 12 / Mantra 16

117 Mantra
12/16
Devata- अग्निर्देवता Rishi- त्रित ऋषिः Chhand- विराडनुष्टुप् Swara- गान्धारः
Mantra with Swara
अ॒न्तर॑ग्ने रु॒चा त्वमु॒खायाः॒ सद॑ने॒ स्वे। तस्या॒स्त्वꣳ हर॑सा॒ तप॒ञ्जात॑वेदः शि॒वो भ॑व॥१६॥

अ॒न्तः। अ॒ग्ने॒। रु॒चा। त्वम्। उ॒खायाः॑। सद॑ने। स्वे। तस्याः॑। त्वम्। हर॑सा। तप॑न्। जात॑वेद॒ इति॑ जात॑ऽवेदः। शि॒वः। भ॒व॒ ॥१६ ॥

Mantra without Swara
अन्तरग्ने रुचा त्वमुखायाः सदने स्वे । तस्यास्त्वँ हरसा तपञ्जातवेदः शिवो भव ॥

अन्तः। अग्ने। रुचा। त्वम्। उखायाः। सदने। स्वे। तस्याः। त्वम्। हरसा। तपन्। जातवेद इति जातऽवेदः। शिवः। भव॥१६॥

Yajurveda Sanhita Bhasha Bhashya (Pt. Jaydev Sharma)

हिन्दी
Yajurveda Sanhita Bhasha Bhashya (Pt. Jaydev Sharma) - हिन्दी
Meaning
हे ( अग्ने ) अग्ने ! तेजस्विन् ! राजन् ! ( त्वम् ) तू ( उखायाः अन्तः ) नाना ऐश्वर्यों को खोदकर निकालने की एकमात्र खान रूप भूमि एवं राष्ट्र को प्रजा के भीतर और ( स्वे सदने ) अपने आश्रयस्थान या आसन पर विराजमान रहकर ( रुचा ) दीप्ति से सूर्य के समान प्रज्वलित हो। और (वं ) तू ( हरसा ) अपने ज्वालामय तेज के समान परराष्ट्र के हरण करने में समर्थ बल से ( तस्याः ) उसको ( तपन ) तपाता हुआ भी, है ( जातवेदः ) ऐश्वर्यों से महान् ! तू ( तस्याः ) उस प्रजा के लिये (शिवः भव) सूर्य और अग्नि के समान ही कल्याणकारी हो । शत० ६ । ७ । ३ । १५ ॥
Subject
तेजस्वी शत्रुदमनकारी परंतप राजा का वर्णन ।
Rishi | Devata | Chhanda | Swara
अग्निर्देवता । विराड् अनुष्टुप | गान्धारः ॥