Yajurveda Sanhita Bhasha Bhashya (Pt. Jaydev Sharma)

Yajurveda Adhyay 12 / Mantra 113

117 Mantra
12/113
Devata- सोमो देवता Rishi- गोतम ऋषिः Chhand- भुरिगार्षी पङ्क्तिः Swara- पञ्चमः
Mantra with Swara
सं ते॒ पया॑सि समु॑ यन्तु॒ वाजाः॒ सं वृष्ण्या॑न्यभिमाति॒षाहः॑। आ॒प्याय॑मानोऽअ॒मृता॑य सोम दि॒वि श्रवा॑स्युत्त॒मानि॑ धिष्व॥११३॥

सम्। ते॒। पया॑सि। सम्। ऊँ इत्यूँ॑। य॒न्तु॒। वाजाः॑। सम्। वृष्ण्या॑नि। अ॒भि॒मा॒ति॒षाहः॑। अ॒भि॒मा॒ति॒सह॒ इत्य॑भिमाति॒ऽसहः॑। आ॒प्याय॑मान॒ इत्या॒ऽप्याय॑मानः। अ॒मृता॑य। सो॒म॒। दि॒वि। श्रवा॑सि। उ॒त्त॒मानीत्यु॑त्ऽत॒मानि॑। धि॒ष्व॒ ॥११३ ॥

Mantra without Swara
सन्ते पयाँसि समु यन्तु वाजाः सँवृष्ण्यान्यभिमातिषाहः । आप्यायमानो अमृताय सोम दिवि श्रवाँस्युत्तमानि धिष्व ॥

सम्। ते। पयासि। सम्। ऊँ इत्यूँ। यन्तु। वाजाः। सम्। वृष्ण्यानि। अभिमातिषाहः। अभिमातिसह इत्यभिमातिऽसहः। आप्यायमान इत्याऽप्यायमानः। अमृताय। सोम। दिवि। श्रवासि। उत्तमानीत्युत्ऽतमानि। धिष्व॥११३॥

Yajurveda Sanhita Bhasha Bhashya (Pt. Jaydev Sharma)

हिन्दी
Yajurveda Sanhita Bhasha Bhashya (Pt. Jaydev Sharma) - हिन्दी
Meaning
हे (सोम) सोम ! (ते) तुझे ( पयांसि ) पुष्टिकारक पदार्थ ( सं चन्तु ) प्राप्त हों । और ( अभिमाति षाहः ) अभिमानी शत्रुओं को पराजित करने में समर्थ ( वाजाः सं यन्तु ) वीर्यवान् पदार्थ और वेगवान् पदार्थ तुझे प्राप्त हों। इसी प्रकार ( वृष्णयाति) सब प्रकार के बल भी ( सं यन्तु ) प्राप्त हो । हे सोम ! (दिवि ) आकाश में चन्द्र के समान ( आप्यायमानः ) प्रतिदिन बढ़ती कलाओं से वृद्धि को प्राप्त होता हुआ ( अमृताय ) 'अमृत', मोक्ष सुख, या सन्तति परम्परा से सदा अमर या चिरस्थायी होने के लिये या अमृत, अर्थात् शतवर्ष पर्यन्त दीर्घ जीवन को प्राप्त करने के लिये ( उत्तमानि ) उत्तम २ ( श्रवांसि ) अन्नों को प्राप्तकर, उत्तम अन्न खा ॥ शत० ७ । ३ । १ । ४६ ॥
Subject
राजा के कर्त्तव्य । पक्षान्तर में विद्वान् और गृहपति के कर्त्तव्य ।
Rishi | Devata | Chhanda | Swara
सोमो देवता । भुरिगार्षी पंक्तिः । पञ्चमः।