Yajurveda Sanhita Bhasha Bhashya (Pt. Jaydev Sharma)

Yajurveda Adhyay 12 / Mantra 108

117 Mantra
12/108
Devata- अग्निर्देवता Rishi- पावकाग्निर्ऋषिः Chhand- निचृत् पङ्क्तिः Swara- पञ्चमः
Mantra with Swara
ऊर्जो॑ नपाज्जातवेदः सुश॒स्तिभि॒र्मन्द॑स्व धी॒तिभि॑र्हि॒तः। त्वेऽइषः॒ संद॑धु॒र्भूरि॑वर्पसश्चि॒त्रोत॑यो वा॒मजा॑ताः॥१०८॥

ऊर्जः॑। न॒पा॒त्। जा॒त॒वे॒द॒ इति॑ जातऽवेदः। सु॒श॒स्तिभि॒रिति॑ सुश॒स्तिऽभिः॑। मन्द॑स्व। धी॒तिभि॒रिति॑ धी॒तिऽभिः॑। हि॒तः। त्वेऽइति॒ त्वे। इषः॑। सम्। द॒धुः॒। भूरि॑वर्पस॒ इति भूरि॑ऽवर्पसः। चि॒त्रोत॑य॒ इति॑ चि॒त्रऽऊ॑तयः। वा॒मजा॑ता॒ इति॑ वा॒मऽजा॑ताः ॥१०८ ॥

Mantra without Swara
ऊर्जा नपाज्जातवेदः सुशस्तिभिर्मन्दस्व धीतिभिर्हितः । त्वेऽइषः सन्दधुर्भूरिवर्पसश्चित्रोतयो वामजाताः ॥

ऊर्जः। नपात्। जातवेद इति जातऽवेदः। सुशस्तिभिरिति सुशस्तिऽभिः। मन्दस्व। धीतिभिरिति धीतिऽभिः। हितः। त्वेऽइति त्वे। इषः। सम्। दधुः। भूरिवर्पस इति भूरिऽवर्पसः। चित्रोतय इति चित्रऽऊतयः। वामजाता इति वामऽजाताः॥१०८॥

Yajurveda Sanhita Bhasha Bhashya (Pt. Jaydev Sharma)

हिन्दी
Yajurveda Sanhita Bhasha Bhashya (Pt. Jaydev Sharma) - हिन्दी
Meaning
( ऊर्जः नपात् ) अपने बल और पराक्रम को कभी धर्म- मार्ग से न गिरने देनेवाले ! हे ( जातवेदः ) विद्वन्, ऐश्वर्यवान् ! राजन् ! तू ( सुशस्तिभिः) उत्तम शासन क्रियाओं से और मुख्यातियों से ( धीतिभिः ) अंगुलियों के समान अग्रगामी धारण शक्तियों से ( हितः ) प्रजा का हितकारी एवं सुस्थापित होकर ( मन्दस्व ) सुप्रसन्न हो । ( ये ) तुझ में ( भूरि वर्पसः ) नाना धन, गौ आदि पशु, नाना रूप के ऐश्वर्यों से युक्त ( चित्रोतयः ) वित्त और विविध रक्षा साधनों से सुरक्षित ( वाम जाताः उत्तम वंशों में उत्पन्न हुई प्रजाएं ( इषः संदधुः ) अन्न आदि भोग्य पदार्थ प्रदान करें । शत० ७ । ३ । १ । ३१ ॥
Subject
राजा प्रजा का परस्पर पोषण।
Rishi | Devata | Chhanda | Swara
ऋष्यादि पूर्ववत्।