Yajurveda Sanhita Bhasha Bhashya (Pt. Jaydev Sharma)

Yajurveda Adhyay 11 / Mantra 7

83 Mantra
11/7
Devata- सविता देवता Rishi- प्रजापतिर्ऋषिः Chhand- आर्षी त्रिष्टुप् Swara- धैवतः
Mantra with Swara
देव॑ सवितः॒ प्रसु॑व य॒ज्ञं प्रसु॑व य॒ज्ञप॑तिं॒ भगा॑य। दि॒व्यो ग॑न्ध॒र्वः के॑त॒पूः केत॑न्नः पुनातु वा॒चस्पति॒र्वाचं॑ नः स्वदतु॥७॥

देव॑। स॒वि॒त॒रिति॑ सवितः। प्र। सु॒व॒। य॒ज्ञम्। प्र। सु॒व॒। य॒ज्ञप॑ति॒मिति॑ य॒ज्ञऽप॑तिम्। भगा॑य। दि॒व्यः। ग॒न्ध॒र्वः। के॒त॒पूरिति॑ केत॒ऽपूः। केत॑म्। नः॒। पु॒ना॒तु॒। वा॒चः। पतिः॑। वाच॑म्। नः॒। स्व॒द॒तु॒ ॥७ ॥

Mantra without Swara
देव सवितः प्रसुव यज्ञम्प्रसुव यज्ञपतिम्भगाय । दिव्यो गन्धर्वः केतपूः केतन्नः पुनातु वाचस्पतिर्वाचन्नः स्वदतु ॥

देव। सवितरिति सवितः। प्र। सुव। यज्ञम्। प्र। सुव। यज्ञपतिमिति यज्ञऽपतिम्। भगाय। दिव्यः। गन्धर्वः। केतपूरिति केतऽपूः। केतम्। नः। पुनातु। वाचः। पतिः। वाचम्। नः। स्वदतु॥७॥

Yajurveda Sanhita Bhasha Bhashya (Pt. Jaydev Sharma)

हिन्दी
Yajurveda Sanhita Bhasha Bhashya (Pt. Jaydev Sharma) - हिन्दी
Meaning
भा०- हे ( देव सवितः ) सूर्य के समान सर्व कार्यों के प्रवर्तक तेजस्वी पुरुष ! विद्वान् ! तू ( यज्ञं ) सुखप्रद राष्ट्र व्यवस्था को ( यज्ञपतिम् ) राष्ट्र के पालक राजा को ( भगाय प्रसुव २ ) ऐश्वर्य को प्राप्त करने के लिये उत्कृष्ट मार्ग पर चला । ( दिव्यः ) विजय करने में समर्थ, उत्तम गुणवान् ( गन्धर्वः ) पृथ्वी या वाणी का पालक, सबको ज्ञान से पवित्र करने वाला ( नः केतं पुनातु ) हमारे ज्ञान को सदा पवित्र निर्मल बनाये । ( वाच: पति: ) वाणी, वेद का रक्षक विद्वान् ( नः हमें ( वाचं स्वदतु ) वेदवाणी को आनन्दप्रद रीति से आस्वादन करावे ॥ शत० ६ । २ । ३ ।१९ ॥
Subject
विद्वान नेता का कर्तव्य । पक्षान्तर में प्राण की शक्ति ।
Rishi | Devata | Chhanda | Swara
सविता ऋषिः । सविता देवता । आर्षी त्रिष्टुप् । धैवतः ॥