Yajurveda Sanhita Bhasha Bhashya (Pt. Jaydev Sharma)

Yajurveda Adhyay 11 / Mantra 42

83 Mantra
11/42
Devata- अग्निर्देवता Rishi- कण्व ऋषिः Chhand- उपरिष्टाद् बृहती Swara- मध्यमः
Mantra with Swara
ऊ॒र्ध्वऽऊ॒ षु ण॑ऽऊ॒तये॒ तिष्ठा॑ दे॒वो न स॑वि॒ता। ऊ॒र्ध्वो वाज॑स्य॒ सनि॑ता॒ यद॒ञ्जिभि॑र्वा॒घद्भि॑र्वि॒ह्वया॑महे॥४२॥

ऊ॒र्ध्वः। ऊ॒ इत्यूँ॑। सु। नः॒। ऊ॒तये॑। तिष्ठ॑। दे॒वः। न। स॒वि॒ता। ऊ॒र्ध्वः। वाज॑स्य। सनि॑ता। यत्। अ॒ञ्जिभि॒रित्य॒ञ्जिऽभिः॑। वा॒घद्भि॒रिति॑ वा॒घत्ऽभिः॑। वि॒ह्वया॑महे॒ इति॑ वि॒ह्वया॑महे ॥४२ ॥

Mantra without Swara
ऊर्ध्वऽऊ षु णऽऊतये तिष्ठा देवो न सविता । ऊर्ध्वा वाजस्य सनिता यदञ्जिभिर्वाघद्भिर्विह्वयामहे ॥

ऊर्ध्वः। ऊ इत्यूँ। सु। नः। ऊतये। तिष्ठ। देवः। न। सविता। ऊर्ध्वः। वाजस्य। सनिता। यत्। अञ्जिभिरित्यञ्जिऽभिः। वाघद्भिरिति वाघत्ऽभिः। विह्वयामहे इति विह्वयामहे॥४२॥

Yajurveda Sanhita Bhasha Bhashya (Pt. Jaydev Sharma)

हिन्दी
Yajurveda Sanhita Bhasha Bhashya (Pt. Jaydev Sharma) - हिन्दी
Meaning
हे राजन् ! विद्वन् ! ( देवः सविता न ) प्रकाशमान सूर्य के समान आप भी ( देव:) विद्या और बलसे तेजस्वी, विजयशील होकर, ( ऊतये ) राष्ट्र की उत्तम रीति से रक्षा करने के लिये (नः) हमारे ( ऊर्ध्व: ऊँ ) ऊपर उच्च पदस्थ होकर ही ( तिष्ठ ) विराजमान हो । तू ( ऊर्ध्वः ) ऊर्ध्व, सबसे ऊपर सूर्य के समान रहकर अपने ( अञ्जिभिः ) प्रकाशमय ( वाघ्द्भिः ) सूर्य की किरणों के समान ज्ञानों के प्रकाशक विद्वानों द्वारा अथवा अति गतिशील योद्धाओं द्वारा ( वाजस्य सनिता ) अन्न, बल और युद्ध विजय का देनेहारा हो । तुझको हम (वि हृयामहे ) विविध प्रकारों से स्तुति करें । शत० ६ । ४ । ३ । १० ॥
Subject
सूर्य से राजा की तुलना।
Rishi | Devata | Chhanda | Swara
कण्व ऋषिः । अग्निर्देवता । उपरिष्टाद् बृहती । मध्यमः स्वरः ॥