Yajurveda Sanhita Bhasha Bhashya (Pt. Jaydev Sharma)

Yajurveda Adhyay 11 / Mantra 38

83 Mantra
11/38
Devata- आपो देवताः Rishi- सिन्धुद्वीप ऋषिः Chhand- न्युङ्कुसारिणी बृहती Swara- मध्यमः
Mantra with Swara
अ॒पो दे॒वीरुप॑सृज॒ मधु॑मतीरय॒क्ष्माय॑ प्र॒जाभ्यः॑। तासा॑मा॒स्थाना॒दुज्जि॑हता॒मोष॑धयः सुपिप्प॒लाः॥३८॥

अ॒पः। दे॒वीः। उप॑। सृ॒ज॒। मधु॑मती॒रिति॒ मधु॑ऽमतीः। अ॒य॒क्ष्माय॑। प्र॒जाभ्य॒ इति॑ प्र॒ऽजाभ्यः॑। तासा॑म्। आ॒स्थाना॒दित्या॒ऽस्थाना॑त्। उत्। जि॒ह॒ता॒म्। ओष॑धयः। सु॒पि॒प्प॒ला इति॑ सुऽपिप्प॒लाः ॥३८ ॥

Mantra without Swara
अपो देवीरुपसृज मधुमतीरयक्ष्माय प्रजाभ्यः । तासामास्थानादुज्जिहतामोषधयः सुपिप्पलाः ॥

अपः। देवीः। उप। सृज। मधुमतीरिति मधुऽमतीः। अयक्ष्माय। प्रजाभ्य इति प्रऽजाभ्यः। तासाम्। आस्थानादित्याऽस्थानात्। उत्। जिहताम्। ओषधयः। सुपिप्पला इति सुऽपिप्पलाः॥३८॥

Yajurveda Sanhita Bhasha Bhashya (Pt. Jaydev Sharma)

हिन्दी
Yajurveda Sanhita Bhasha Bhashya (Pt. Jaydev Sharma) - हिन्दी
Meaning
हे विद्वान् पुरुष ! हे राजन् ! हे सद् वैद्य ! तू (प्रजाभ्यः) प्रजाओं के (अयक्ष्माय) रोगों को नाश करने के लिये (मधुमतीः) मधुर गुण युक्त, (देवी) दिव्य गुणसम्पन्न (अपः) जलों को (सृज) उत्पन्न कर। ( तासाम्) उन जलों के (आस्थानात्) आश्रय स्थान से या देश में सर्वत्र बने रहने से ही (सु-पिप्पलाः) उत्तम फल वाली (ओषधयः) ओषधियां, (उत् जिहताम्) उत्पन्न हों, उगें। शत० १ । ४ । ३ । २ ॥
Subject
प्रजाओं के कष्ट निवारण
Footenote
missing
Rishi | Devata | Chhanda | Swara
सिन्धुद्वीप ऋषिः । आपो देवताः । न्यङ्कुसरिणी बृहती । मध्यमः ॥