Yajurveda Sanhita Bhasha Bhashya (Pt. Jaydev Sharma)

Yajurveda Adhyay 11 / Mantra 37

83 Mantra
11/37
Devata- अग्निर्देवता Rishi- प्रस्कण्व ऋषिः Chhand- निचृदार्षी बृहती Swara- मध्यमः
Mantra with Swara
सꣳसी॑दस्व म॒हाँ२ऽअ॑सि॒ शोच॑स्व देव॒वीत॑मः। वि धू॒मम॑ग्नेऽअरु॒षं मि॑येध्य सृ॒ज प्र॑शस्त दर्श॒तम्॥३७॥

सम्। सी॒द॒स्व॒। म॒हान्। अ॒सि॒। शोच॑स्व। दे॒व॒वीत॑म॒ इति॑ देव॒ऽवीत॑मः। वि। धू॒मम्। अ॒ग्ने॒। अ॒रु॒षम्। मि॒ये॒ध्य॒। सृ॒ज। प्र॒श॒स्तेति॑ प्रऽशस्त। द॒र्श॒तम् ॥३७ ॥

Mantra without Swara
सँ सीदस्व महाँऽअसि शोचस्व देववीतमः । वि धूममग्नेऽअरुषम्मियेध्य सृज प्रशस्त दर्शतम् ॥

सम्। सीदस्व। महान्। असि। शोचस्व। देववीतम इति देवऽवीतमः। वि। धूमम्। अग्ने। अरुषम्। मियेध्य। सृज। प्रशस्तेति प्रऽशस्त। दर्शतम्॥३७॥

Yajurveda Sanhita Bhasha Bhashya (Pt. Jaydev Sharma)

हिन्दी
Yajurveda Sanhita Bhasha Bhashya (Pt. Jaydev Sharma) - हिन्दी
Meaning
हे ( अग्ने ) अग्ने ! विद्वन् ! योग्य अधिकारिन् ! राजन् ! तू अपने पद आसन पर ( सं सीदस्व ) अच्छी प्रकार विराजमान हो । तू ( महान् असि ) महान् है । तू ( देववीतमः ) देवों, विद्वानों, अधीन राजाओं और शुभ गुणों से, प्रकाश युक्त किरणों से सूर्य और अग्नि के समान ( शोचस्व ) कान्ति युक्त हो । और हे ( मियेध्य ) दुष्टों के दलन करने हारे ! और हे (प्रशस्त ) सब से श्लाघ्यतम ! राजन् ! विद्वन् ! अग्ने ! ( विधूमम् ) धूम से रहित ( अरुषम् ) उज्ज्वल, ( दर्शतम् ) दर्शनीय तेजोमय अग्नि के समान तू भी ( विधूमम् ) भय न दिलाने वाले, सौम्य ( अरुषम् ) रोषरहित, प्रेमयुक्त ( दर्शतम् ) दर्शनीय, सुन्दर, सौम्य स्वरूप को ( सृज ) प्रकट कर ॥ शत० ६ । ४ । २ । ९ ॥
Subject
अग्नि नेता के लक्षण योग्य अधिकारी राजा को तेजस्वी, सौम्य होने का उपदेश।
Rishi | Devata | Chhanda | Swara
प्रस्कण्व ऋषिः। अग्निर्देवता । निचृदार्षी बृहती । मध्यमः ॥