Yajurveda Sanhita Bhasha Bhashya (Pt. Jaydev Sharma)

Yajurveda Adhyay 11 / Mantra 21

83 Mantra
11/21
Devata- द्रविणोदा देवता Rishi- मयोभूर्ऋषिः Chhand- आर्षी Swara- पञ्चमः
Mantra with Swara
उत्क्रा॑म मह॒ते सौभ॑गाया॒स्मादा॒स्थाना॑द् द्रविणो॒दा वा॑जिन्। व॒यꣳ स्या॑म सुम॒तौ पृ॑थि॒व्याऽअ॒ग्निं खन॑न्तऽउ॒पस्थे॑ऽअस्याः॥२१॥

उत्। क्रा॒म॒। म॒ह॒ते। सौभ॑गाय। अ॒स्मात्। आ॒स्थाना॒दित्या॒ऽस्थाना॑त्। द्र॒वि॒णो॒दा इति॑ द्रविणः॒ऽदाः। वा॒जि॒न्। व॒यम्। स्या॒म॒। सु॒म॒ताविति॑ सुऽम॒तौ। पृ॒थि॒व्याः। अ॒ग्निम्। खन॑न्तः। उ॒पस्थ॒ इत्यु॒पऽस्थे॑। अ॒स्याः॒ ॥२१ ॥

Mantra without Swara
उत्क्राम महते सौभगायास्मादास्थानाद्द्रविणोदा वाजिन् । वयँ स्याम सुमतौ पृथिव्या अग्निङ्खनन्तऽउपस्थे अस्याः ॥

उत्। क्राम। महते। सौभगाय। अस्मात्। आस्थानादित्याऽस्थानात्। द्रविणोदा इति द्रविणःऽदाः। वाजिन्। वयम्। स्याम। सुमताविति सुऽमतौ। पृथिव्याः। अग्निम्। खनन्तः। उपस्थ इत्युपऽस्थे। अस्याः॥२१॥

Yajurveda Sanhita Bhasha Bhashya (Pt. Jaydev Sharma)

हिन्दी
Yajurveda Sanhita Bhasha Bhashya (Pt. Jaydev Sharma) - हिन्दी
Meaning
हे ( वाजिन् ) ऐश्वर्य और बल से सम्पन्न राजन् ! तू ( द्रविणोदा : ) प्रजा और नियुक्त पुरुषों को यथोचित धन प्रदान करने में समर्थ होकर ( महते ) बड़े भारी ( सौभगाय ) यज्ञ में शोभते ऐश्वर्य को प्राप्त करने के लिये ( अस्मात् आस्थानात् ) इस निवासस्थान से ( उत्क्राम ) ऊपर उठ । ( वयम् ) हम लोग ( अस्याः पृथिव्याः ) इस पृथिवी के ( उपस्थे ) पीठ पर ( अग्निम् ) अग्नि के समान ज्ञानवान्, अग्रणी, तेजस्वी पुरुष को श्रम से ( खनन्तः ) प्राप्त करते हुए या स्थापित करते हुए उसके ( सुमतौ ) उत्तम ज्ञान और मन्त्रणा के अधीन ( स्याम ) रहें ॥ शत० ६ । ३ । ३ । १३ ।।
Subject
उत्तम राजा के शासन में उत्तम नर 'रत्नों का उत्पति ।
Rishi | Devata | Chhanda | Swara
प्रजापतिः साध्वा वा ऋषयः।द्रविणोदा वाजी देवता । आर्षी पंक्तिः । पञ्चमः स्वरः ॥