Yajurveda Bhashya (Pt. Vedkumar Vedalankar)

Yajurveda Adhyay 9 / Mantra 1

40 Mantra
9/1
Devata- सविता देवता Rishi- इन्द्राबृहस्पती ऋषी Chhand- स्वराट आर्षी त्रिष्टुप्, Swara- धैवतः
Mantra with Swara
देव॑ सवितः॒ प्रसु॑व य॒ज्ञं प्रसु॑व य॒ज्ञप॑तिं॑ भगा॑य। दि॒व्यो ग॑न्ध॒र्वः के॑त॒पूः केतं॑ नः पुनातु वा॒चस्पति॒र्वाजं॑ नः स्वदतु॒ स्वाहा॑॥१॥

देव॑। स॒वि॒त॒रिति॑ सवितः। प्र। सु॒व॒। य॒ज्ञम्। प्र। सु॒व॒। य॒ज्ञप॑ति॒मिति॑ य॒ज्ञऽप॑तिम्। भगा॑य। दि॒व्यः। ग॒न्ध॒र्वः। के॒त॒पूरिति॑ केत॒ऽपूः। केत॑म्। नः॒। पु॒ना॒तु॒। वा॒चः। पतिः॑। वाज॑म्। नः॒। स्व॒द॒तु॒। स्वाहा॑ ॥१॥

Mantra without Swara
देव सवितः प्रसुव यज्ञम्प्रसुव यज्ञपतिम्भगाय । दिव्यो गन्धर्वः केतुपूः केतन्नः पुनातु वाचस्पतिर्वाजन्नः स्वदतु स्वाहा ॥

देव। सवितरिति सवितः। प्र। सुव। यज्ञम्। प्र। सुव। यज्ञपतिमिति यज्ञऽपतिम्। भगाय। दिव्यः। गन्धर्वः। केतपूरिति केतऽपूः। केतम्। नः। पुनातु। वाचः। पतिः। वाजम्। नः। स्वदतु। स्वाहा॥१॥

Yajurveda Bhashya (Pt. Vedkumar Vedalankar)

मराठी
Yajurveda Bhashya (Pt. Vedkumar Vedalankar) - मराठी
Meaning
शब्दार्थ - (प्रजाजन म्हणतात) हे (देव) दिव्यगुणयुक्त आणि (सवित:) संपूर्ण ऐश्वर्यवान राजा, आपण (भगाय) सर्वप्रकारच्या ऐश्वर्याच्या प्राप्तीकरिता (स्वाहा) वेदवाणीद्वारा (वेदात सांगितलेल्याप्रमाणे) (यज्ञम्) सर्वांना सुखदायक अशा राजधर्माचा (प्र) (सुव) प्रचार करा आणि (यज्ञपतिम्) राजधर्माचे रक्षक (सैनिक, अधिकारी) आदींना (प्र) (सुव) (कर्तव्यपूर्तीसाठी) प्रेरणा करा. (दिव्य:) प्रकाशमान दिव्यगुणवान या (गंधर्व:) पृथ्वीला (राज्याला, भूमीला) धारण करणारा (शासन चालविणारा) आणि बुद्धी शुद्ध करणारा (वाचस्पति:) अध्ययन-अध्यापन करणारा आणि विद्येचा रक्षक असा जो राजपुरुष सभापती आहे, तो (न:) आम्हां प्रजाजनांच्या बुद्धीला (पुनातु) पवित्र करील (आमच्या मनात दुराचार, भ्रष्टाचाराची भावना येणार नाही) आणि आमच्या वा आम्ही आदरें प्रस्तुत केलेल्या अन्नाला सत्यवाणीने (खर्‍या मनाने, निस्संकोचपणे) (स्वदतु) प्रीतिपूर्वक भोगील. ॥1॥
Essence
भावार्थ : - न्यायाने प्रजेने पालन करणे आणि विद्यादान करणे, हा राजपुरुषांसाठी खरा यज्ञ आहे ॥1॥
Subject
नववा अध्याय प्रारंभ ^विद्वज्जनांनी चक्रवर्ती राजाला कोणता उपदेश कराव, पुढील मंत्रात हा विषय वर्णित आहे -