Yajurveda Bhashya (Pt. Vedkumar Vedalankar)

Yajurveda Adhyay 8 / Mantra 28

63 Mantra
8/28
Devata- दम्पती देवते Rishi- अत्रिर्ऋषिः Chhand- भूरिक् साम्नी उष्णिक्,प्राजापत्या अनुष्टुप्, Swara- ऋषभः, गान्धारः
Mantra with Swara
एज॑तु॒ दश॑मास्यो॒ गर्भो॑ ज॒रायु॑णा स॒ह। यथा॒यं वा॒युरेज॑ति॒ यथा॑ समु॒द्रऽएज॑ति। ए॒वायं दश॑मास्यो॒ऽअस्र॑ज्ज॒रायु॑णा स॒ह॥२८॥

एज॑तु। दश॑मास्य॒ इति॒ दश॑ऽमास्यः। गर्भः॑। ज॒रायु॑णा। स॒ह। यथा॑। अ॒यम्। वा॒युः। एज॑ति। यथा॑। स॒मु॒द्रः। एज॑ति। ए॒व। अ॒यम्। दश॑मास्य॒ इति॒ दश॑ऽमास्यः। अस्र॑त्। ज॒रायु॑णा। स॒ह ॥२८॥

Mantra without Swara
एजतु दशमास्यो गर्भा जरायुणा सह । यथायँवायुरेजति यथा समुद्र एजति । एवायन्दशमास्यो ऽअस्रज्जरायुणा सह ॥

एजतु। दशमास्य इति दशऽमास्यः। गर्भः। जरायुणा। सह। यथा। अयम्। वायुः। एजति। यथा। समुद्रः। एजति। एव। अयम्। दशमास्य इति दशऽमास्यः। अस्रत्। जरायुणा। सह॥२८॥

Yajurveda Bhashya (Pt. Vedkumar Vedalankar)

मराठी
Yajurveda Bhashya (Pt. Vedkumar Vedalankar) - मराठी
Meaning
शब्दार्थ - हे पति-पत्नी, (मी पुरोहित, विद्वान ला घरातील ज्येष्ठ पुरुष तुम्हास आशीर्वाद देत आहे की) ज्याप्रमाणे हा (वायु:) वायू (एजति) कापतो (लाटांच्यारुपाने उंच उच जातो) त्याप्रमाणे (अयम्) मातेच्या पोटातील हा गर्भ (दशमास्य:) दहा महिन्यापर्यंत (एजतु) क्रमाक्रमाने वाढो आणि अशाप्रकारे वाढत वाढत (अयम्) हा गर्भ (दशमास्य:) दहा महिन्यात परिपूर्ण होऊनच (अग्रत्) उत्पन्न होवो ॥28॥
Essence
भावार्थ - जे स्त्री-पुरुष ब्रह्मचर्याद्वारे शरीराची पुष्टी करून, संतुष्टमन आणि विद्यावान होऊन विवाह करतात, त्यांनी गर्भातील यत्नाने रक्षण-पालन करावे की ज्यामुळे दहा महिन्यांपूर्वी गर्भपात होऊ नये. जो गर्भ दहा महिन्यापेक्षा अधिक काळापर्यंत (दहा महिने दहा दिवस) आईच्या पोटात असतो, तो गर्भ (शिशु व बालक) बळ आणि बुद्धीने पूर्ण असतो. गर्भ जर यापेक्षा कमी काळ मातृउदरात राहिला, तर तो बळ-बुद्धीच्या दृष्टीने कमी ठरतो. ॥28॥
Subject
पुढील मंत्रात गृहस्थधर्मात गर्भाच्या पालन-पोषणाविषयी कथन केले आहे -