Yajurveda Bhashya (Pt. Vedkumar Vedalankar)

Yajurveda Adhyay 5 / Mantra 30

43 Mantra
5/30
Devata- ईश्वरसभाध्यक्षौ देवते Rishi- मधुच्छन्दा ऋषिः Chhand- आर्ची उष्णिक् Swara- ऋषभः
Mantra with Swara
इन्द्र॑स्य॒ स्यूर॒सीन्द्र॑स्य ध्रु॒वोऽसि ऐ॒न्द्रम॑सि वैश्वदे॒वम॑सि॥३०॥

इन्द्र॑स्य। स्यूः। अ॒सि॒। इन्द्र॑स्य। ध्रु॒वः। अ॒सि॒। ऐ॒न्द्रम्। अ॒सि॒। वै॒श्व॒दे॒वमिति॑ वैश्वऽदे॒वम्। अ॒सि॒ ॥३०॥

Mantra without Swara
इन्द्रस्य स्यूरसीन्द्रस्य धु्रवोसि ऐन्द्रमसि वैश्वदेवमसि ॥

इन्द्रस्य। स्यूः। असि। इन्द्रस्य। ध्रुवः। असि। ऐन्द्रम्। असि। वैश्वदेवमिति वैश्वऽदेवम्। असि॥३०॥

Yajurveda Bhashya (Pt. Vedkumar Vedalankar)

मराठी
Yajurveda Bhashya (Pt. Vedkumar Vedalankar) - मराठी
Meaning
शब्दार्थ - हे जगदीश्‍वर वा हे सभाध्यक्ष, ज्याप्रमाणे (वैश्‍वदेवम्) अन्तरिक्ष समस्त पदार्थांचे निवासस्थान आहे, त्याप्रमाणे आपण (ऐन्द्रं) सर्वांचे आधार आहात. आपणच आम्हांस (इन्द्रस्य) परम ऐश्‍वर्य (स्यूः) देणारे (असि) आहात. हे परमेश, आपण (इन्द्रस्य) सूर्यादी लोकांना (धु्रवः) आधार देणारे म्हणजे नियमन, संचालन करणारे आहात आणि हे सभाध्यक्ष महोदय, आपण (इन्द्रस्य) राज्यासाठी स्थिर ऐश्‍वर्य देणारे व राज्याला (ध्रुवः) स्थायी व निर्भय करणारे (असि) आहात. ॥30॥
Essence
भावार्थ - या मंत्रात श्‍लेष व उपमा हे दोन अलंकार आहेत. ज्याप्रमाणे तो जगदीश्‍वर सकल ऐश्‍वर्य प्रदाता आहे, त्याप्रमाणे सभाध्यक्षाने (राष्ट्राध्यक्षाने) देखील सर्व प्रजाजनांना समृद्दी व ऐश्‍वर्य द्यावे. ॥30॥
Subject
पुनश्‍च ते (परमेश्‍वर आणि सभाध्यक्ष) कसे आहेत, याविषयी पुढील मंत्रात कथन केले आहे -