Yajurveda Bhashya (Pt. Vedkumar Vedalankar)

Yajurveda Adhyay 4 / Mantra 3

37 Mantra
4/3
Devata- मेघो देवता Rishi- प्रजापतिर्ऋषिः Chhand- स्वराट् अनुष्टुप्, Swara- धैवतः
Mantra with Swara
म॒हीनां॒ पयो॑ऽसि वर्चो॒दाऽअ॑सि॒ वर्चो॑ मे देहि। वृ॒त्रस्या॑सि क॒नीन॑कश्चक्षु॒र्दाऽअ॑सि॒ चक्षु॑र्मे देहि॥३॥

म॒हीनाम्। पयः॑। अ॒सि॒। व॒र्चो॒दा इति॑ वर्चः॒ऽदाः। अ॒सि॒। वर्चः॑। मे॒। दे॒हि॒। वृ॒त्रस्य॑। अ॒सि॒। क॒नीन॑कः। च॒क्षु॒र्दा इति॑ चक्षुः॒दाः। अ॒सि॒। चक्षुः॑। मे॒। दे॒हि॒ ॥३॥

Mantra without Swara
महीनांम्पयोसि वर्चादा असि वर्चा मे देहि वृत्रस्यासि कनीनकश्चक्षुर्दा असि चक्षुर्मे देहि ॥

महीनाम्। पयः। असि। वर्चोदा इति वर्चःऽदाः। असि। वर्चः। मे। देहि। वृत्रस्य। असि। कनीनकः। चक्षुर्दा इति चक्षुःदाः। असि। चक्षुः। मे। देहि॥३॥

Yajurveda Bhashya (Pt. Vedkumar Vedalankar)

मराठी
Yajurveda Bhashya (Pt. Vedkumar Vedalankar) - मराठी
Meaning
शब्दार्थ- जो सूर्य (महीमाम्) पृथ्वी आदी मधे असणार्‍या जलाचे कारण (असि) आहे, जो (वर्चोदाः) दीप्ती देणारा (असि) आहे, तो (मे) मला (वर्चः) प्रकाश (देहि) देतो. तोच (वृत्रस्य) मेघाला (कनीमकः) प्रकाशित करणारा (असि) आहे. तसेच तो सूर्य (चक्षुदाः) नेत्रदाता आहे. प्रकाश देऊन नेत्राद्वारे व्यवहार पूर्ण करण्याचे मुख्य कारण (असि) आहे. तो सूर्य (मे) मला (चक्षुः) दृष्टीशक्ती (देहि) प्रदान करतो. ॥3॥
Essence
भावार्थ - मनुष्यांना याचे ध्यान असावे की सूर्यप्रकाशाशिवाय पाऊस पडत नसतो आणि दृष्टीद्वारे संपन्न होणारा कोणताही व्यवहार शक्य होत नसतो. म्हणून ज्या परमेश्‍वराने या सूर्यलोकाची रचना केली आहे, त्या परमेश्‍वराला कोटि-कोटि वा असंख्य धन्यवाद देत जावे ॥3॥
Subject
या जल समूहातून उत्पन्न मेघाचे प्रयोजन (वा त्यापासून लाभ कोणते) पुढील मंत्रात हा विषय सांगितला आहे -