Yajurveda Bhashya (Pt. Vedkumar Vedalankar)

Yajurveda Adhyay 36 / Mantra 11

24 Mantra
36/11
Devata- लिङ्गोक्ता देवताः Rishi- दध्यङ्ङाथर्वण ऋषिः Chhand- अतिशक्वरी Swara- पञ्चमः
Mantra with Swara
अहा॑नि॒ शं भव॑न्तु नः॒ शꣳ रात्रीः॒ प्रति॑ धीयताम्।शन्न॑ऽ इन्द्रा॒ग्नी भ॑वता॒मवो॑भिः॒ शन्न॒ऽ इन्द्रा॒वरु॑णा रा॒तह॑व्या।शन्न॑ऽ इन्द्रापू॒षणा॒ वाज॑सातौ॒ शमिन्द्रा॒सोमा॑ सुवि॒ताय॒ शंयोः॥११॥

अहा॑नि। शम्। भव॑न्तु। नः॒। शम्। रात्रीः॑। प्रति॑। धी॒य॒ता॒म्। शम्। नः॒ इ॒न्द्रा॒ग्नी इती॑न्द्रा॒ग्नी। भ॒व॒ता॒म्। अवो॑भि॒रित्यवः॑ऽभिः। शम्। नः॒। इ॒न्द्रा॒वरु॑णा। रा॒तह॒व्येति॑ रा॒तऽह॑व्या। शम्। नः॒। इ॒न्द्रा॒पू॒षणा॑। वाज॑साता॒विति॒ वाज॑ऽसातौ। शम्। इन्द्रा॒सोमा॑। सु॒वि॒ताय॑। शंयोः ॥११ ॥

Mantra without Swara
अहानि शम्भवन्तु नः शँ रात्रीः प्रति धीयताम् । शन्न इन्द्राग्नी भवतामवोभिः शन्न इन्द्रावरुणा रातहव्या । शन्न इन्द्रापूषणा वाजसातौ शमिन्द्रासोमा सुविताय शँयोः ॥

अहानि। शम्। भवन्तु। नः। शम्। रात्रीः। प्रति। धीयताम्। शम्। नः इन्द्राग्नी इतीन्द्राग्नी। भवताम्। अवोभिरित्यवःऽभिः। शम्। नः। इन्द्रावरुणा। रातहव्येति रातऽहव्या। शम्। नः। इन्द्रापूषणा। वाजसाताविति वाजऽसातौ। शम्। इन्द्रासोमा। सुविताय। शंयोः॥११॥

Yajurveda Bhashya (Pt. Vedkumar Vedalankar)

मराठी
Yajurveda Bhashya (Pt. Vedkumar Vedalankar) - मराठी
Meaning
शब्दार्थ - हे परमेश्‍वर अथवा हे विद्वान, (आपण असे मार्गदर्शन करा की) ज्यायोगे (नः) आमच्यासाठी (अवोभिः) रक्षा आदी कार्या सह (शंयोः) सुखाची (सुविताय) प्रेरणा वा सुख देणारा (अहानि) आजचा दिवस व पुढील सर्व दिवस (शम्) सुखकारी (भवन्तु) व्हावेत). (रात्रीः) रात्री (शम्) कल्याणकारिणी (प्रति) होऊन (धीयताम्) आम्हाला धारण करतील (रात्रीदेखील शांत व सुखकर होतील, असे करा) (इन्द्राग्नी) विद्युत व भौतिक अग्नी (नः) आमच्यासाठी (शम्) सुखकारी (भवताम्) व्हावेत. (रातहव्या) ज्यांच्यामुळे वांछित व ग्रहणीय सुख आम्हाला प्राप्त झाला. ते (इन्द्रावरुणा) विद्युत आणि पाणी (नः) आमच्यासाठी (शम्) सुखकारी व्हावेत. (वाजसातौ) संग्रामादी प्रसंगात अन्न-धान्य प्राप्तसाठी (इन्द्रापूषणा) विद्युत आणि पृथ्वी (नः) आमच्यासाठी (शम्) सुखकारी व्हावेत तसेच (इन्द्रासोमा) विद्युत आणि औषधी (शम्) सुखकारी व्हावेत. हे परमेश्‍वर, आपण आम्हाला अशी प्रेरणा द्या आणि हे विद्वान, आपण आम्हांस आवश्यक ते शिक्षण द्या, ही प्रार्थना. ॥11॥
Essence
भावार्थ - या मंत्रात वाचकलुप्तोपमा अलंकार आहे. हे मनुष्यानो, जर तुम्ही ईश्‍वराच्या आणि आप्त सत्यवादी विद्वानांच्या आज्ञेप्रमाणे वागाल, तर हे दिवस आणि रात्र आणि पृथ्वी आदी सर्व पदार्थ तुमच्यासाठी सुखकारी होतील. ॥11॥
Subject
पुन्हा, त्याच विषयी -