Yajurveda Bhashya (Pt. Vedkumar Vedalankar)

Yajurveda Adhyay 3 / Mantra 22

63 Mantra
3/22
Devata- अग्निर्देवता Rishi- वैश्वामित्रो मधुच्छन्दा ऋषिः Chhand- भूरिक् आसुरी गायत्री,गायत्री, Swara- षड्जः
Mantra with Swara
स॒ꣳहि॒तासि॑ विश्वरू॒प्यूर्जा मावि॑श गौप॒त्येन॑। उप॑ त्वाग्ने दि॒वेदि॑वे॒ दोषा॑वस्तर्धि॒या व॒यम्। नमो॒ भर॑न्त॒ऽएम॑सि॥२२॥

स॒ꣳहि॒तेति॑ सम्ऽहि॒ता। अ॒सि॒। वि॒श्व॒रू॒पीति॑ विश्वऽरू॒पी। ऊ॒र्जा। मा॒। आ। वि॒श॒। गौ॒प॒त्येन॑। उप॑। त्वा॒। अ॒ग्ने॒। दि॒वेदि॑व॒ इति॑ दि॒वेदि॑वे। दो॑षावस्त॒रिति॒ दोषा॑ऽवस्तः। धि॒या। व॒यम्। नमः॑। भर॑न्तः। आ। इ॒म॒सि॒ ॥२२॥

Mantra without Swara
सँहितासि विश्वरूप्यूर्जा माविश गौपत्येन । उप त्वाग्ने दिवेदिवे दोषावस्तर्धिया वयम् । नमो भरन्तऽएमसि ॥

सꣳहितेति सम्ऽहिता। असि। विश्वरूपीति विश्वऽरूपी। ऊर्जा। मा। आ। विश। गौपत्येन। उप। त्वा। अग्ने। दिवेदिव इति दिवेदिवे। दोषावस्तरिति दोषाऽवस्तः। धिया। वयम्। नमः। भरन्तः। आ। इमसि॥२२॥

Yajurveda Bhashya (Pt. Vedkumar Vedalankar)

मराठी
Yajurveda Bhashya (Pt. Vedkumar Vedalankar) - मराठी
Meaning
शब्दार्थ - (नम:) अन्नाचे (भरत:) सेवन करीत आम्ही (धिया) स्वबुद्धीद्वारे आणि कर्माद्वारे (अग्ने) अग्नी, जो विद्युत रूपाने सर्व पदार्थां (संहिता) सहित असतो, व जो (ऊर्जा) वेग आणि पराक्रम देणारा आहे, (विश्‍वरूपी) सर्व पदार्थांमधे रूप आणि गुण देतो (गौपत्येन) इंद्रियें आणि पशुपालक जीवांसह विद्यमान असतो, तो (मा) माझ्यात (आधिश) प्रवेश करो (मला कार्यशक्ती देवो) (त्वा) त्या (दोषावस्त:) रात्रीच्या अंधकाराला स्वतेजाने दूर करणार्‍या (अग्ने) विद्युत रूप अग्नीला आम्ही (दिवे दिवे) ज्ञानाचा प्रकाश प्राप्त करण्यासाठी प्रतिदिनी (उषमसि) जवळ करतो (त्यापासून लाभ घेतो) ॥22॥
Essence
भावार्थ - मनुष्यांनी हे जाणावे (याचे ज्ञान संपादित करावे) की ज्या ईश्‍वराने सर्व ठिकाणी सर्व मूर्त द्रव्यांमधे विद्युत रूपाने अग्नीची स्थापना केली आहे. तो विद्युतरूप अग्नी सर्व रूपधारी पदार्थांना प्रकाशित करतो. विविध व्यवहार आणि लौकिक कार्य पूर्ण करण्याचा हेतू होतो. मनुष्यांनी त्या अद्भुतगुणसंपन्न विद्युतरूप अग्नीची उपासना करावी (त्यापासून योग्य तो उपयोग घ्यावा) ॥22॥
Subject
पुढील मंत्रात अग्नी शब्दाने विद्युत हा अर्थ घेऊन विद्युतेच्या कार्याविषयी उपदेश केला आहे -