Yajurveda Bhashya (Pt. Vedkumar Vedalankar)

Yajurveda Adhyay 29 / Mantra 48

60 Mantra
29/48
Devata- वीरा देवताः Rishi- भारद्वाज ऋषिः Chhand- त्रिष्टुप् Swara- धैवतः
Mantra with Swara
सु॒प॒र्णं व॑स्ते मृ॒गोऽअ॑स्या॒ दन्तो॒ गोभिः॒ सन्न॑द्धा पतति॒ प्रसू॑ता। यत्रा॒ नरः॒ सं च॒ वि च॒ द्रव॑न्ति॒ तत्रा॒स्माभ्य॒मिष॑वः॒ शर्म॑ यꣳसन्॥४८॥

सु॒प॒र्णमिति॑ सुऽप॒र्णम्। व॒स्ते॒। मृ॒गः। अ॒स्याः॒। दन्तः॑। गोभिः॑। सन्न॒द्धेति सम्ऽन॑द्धा। प॒त॒ति॒। प्रसू॒तेति॒ प्रऽसू॑ता। यत्र॒। नरः॑। सम्। च॒। वि। च॒। द्रव॑न्ति। तत्र॑। अ॒स्मभ्य॑म्। इष॑वः। शर्म॑। य॒ꣳस॒न् ॥४८ ॥

Mantra without Swara
सुपर्णँ वस्ते मृगोऽअस्या दन्तो गोभिः सन्नद्धा पतति प्रसूता । यत्रा नरः सञ्च वि च द्रवन्ति तत्रास्मभ्यमिषवः शर्म यँसन् ॥

सुपर्णमिति सुऽपर्णम्। वस्ते। मृगः। अस्याः। दन्तः। गोभिः। सन्नद्धेति सम्ऽनद्धा। पतति। प्रसूतेति प्रऽसूता। यत्र। नरः। सम्। च। वि। च। द्रवन्ति। तत्र। अस्मभ्यम्। इषवः। शर्म। यꣳसन्॥४८॥

Yajurveda Bhashya (Pt. Vedkumar Vedalankar)

मराठी
Yajurveda Bhashya (Pt. Vedkumar Vedalankar) - मराठी
Meaning
शब्दार्थ - हे वीर पुरूषहो, (यत्र) ज्या सैन्यात (नरः) सुपात्र नायकगण आहेत, (सुपर्णम्) ज्या सैन्याची रक्षणेची साधनें उत्तम आहेत जी सेना रथ आदी वाहने (वस्ते) धारण करते तसेच जिथे (गोभिः) गायींसह (दन्तः) ज्यापासून दमन केले जाते, वा (ज्याला बांधतात) त्या (मृगः) कस्तूरी मृगा प्रमाणे (इषवः) बाण आदी (विशिष्ट गंध प्रभाव असलेली अस्त्रे) आहेत, (ते सैन्य आम्हाला सुखकर आहे वा होते) ज्या सैन्याची (सन्नद्धा) नीट लक्ष्य ठरवून सोडलेली (प्रसूता) फेकलेली बाण पंक्ती शत्रुसैन्यावर जाऊन (पतति) पडते (च) आणि (अस्याः) या सेनेचे वीर पुरुष इकडे-तिकडे (सैन्याची डावी उजवी आघाडी सांभाळ व (सम्, द्रवन्ति) सम्यकप्रकारे संचालन करतात (च) आणि (वि) विशेषत्वानें पुढे पुढे धावतात (तत्र) त्या सैन्यात असलेले हे वीर पुरूषहो, आपण आम्हाला (शर्म) सुख (यंसन्) द्या. (आमचे रक्षण करून आम्हांस अभय द्या) ॥48॥
Essence
भावार्थ - या मंत्रात वाचकलुप्तोपमा अलंकार आहे. हे राजपुरूषहो, तुम्ही अशी धष्ट-पुष्ट, सैन्य तयार करा की जी शत्रूच्या धमक्यांना भीक घालणार नाही. ज्या सैन्येत अनुभवी परीक्षित योद्धा आणि नायक असतील, शस्त्र-अस्त्र चालविण्यात पटाईत कुशल सैनिक असतील, त्यांच्या मदतीने तुम्ही विजय संपादन करा. ॥48॥
Subject
पुढील मंत्रात राजधर्माविषयी -