Yajurveda Bhashya (Pt. Vedkumar Vedalankar)

Yajurveda Adhyay 29 / Mantra 15

60 Mantra
29/15
Devata- अग्निर्देवता Rishi- भार्गवो जमदग्निर्ऋषिः Chhand- भुरिक् पङ्क्तिः Swara- पञ्चमः
Mantra with Swara
त्रीणि॑ तऽआहुर्दि॒वि बन्ध॑नानि॒ त्रीण्य॒प्सु त्रीण्य॒न्तः स॑मु॒द्रे।उ॒तेव॑ मे॒ वरु॑णश्छन्त्स्यर्व॒न् यत्रा॑ तऽआ॒हुः प॑र॒मं ज॒नित्र॑म्॥१५॥

त्रीणि॑। ते॒। आ॒हुः॒। दि॒वि। बन्ध॑नानि। त्रीणि॑। अ॒प्स्वित्य॒प्ऽसु। त्रीणि॑। अ॒न्तरित्य॒न्तः। स॒मु॒द्रे। उ॒तेवेत्यु॒तऽइ॑व। मे॒। वरु॑णः। छ॒न्त्सि॒। अ॒र्व॒न्। यत्र॑। ते॒। आ॒हुः। प॒र॒मम्। ज॒नित्र॑म् ॥१५ ॥

Mantra without Swara
त्रीणि तऽआहुर्दिवि बन्धनानि त्रीण्यप्सु त्रीण्यन्तः समुद्रे । उतेव मे वरुणश्छन्त्स्यर्वन्यत्रा तऽआहुः परमञ्जनित्रम् ॥

त्रीणि। ते। आहुः। दिवि। बन्धनानि। त्रीणि। अप्स्वित्यप्ऽसु। त्रीणि। अन्तरित्यन्तः। समुद्रे। उतेवेत्युतऽइव। मे। वरुणः। छन्त्सि। अर्वन्। यत्र। ते। आहुः। परमम्। जनित्रम्॥१५॥

Yajurveda Bhashya (Pt. Vedkumar Vedalankar)

मराठी
Yajurveda Bhashya (Pt. Vedkumar Vedalankar) - मराठी
Meaning
शब्दार्थ - हे (अर्वन्) विमानमय विद्वान, (यत्र) ज्या (दिवि) विद्येच्या क्षेत्रात (ते) आपली (त्रीणि) तीन (बन्धनानि) बन्धनें आहेत (कर्म, उपासना आणि ज्ञान, या तीन व्रतात आपण व्यस्त आहात) असे लोक (आहुः) म्हणतात. (तसेच लोक म्हणतात की) जिथे (अप्सु) प्राणांमधे (त्रीणि) तीन, जिथे (अन्तः) मध्यभागात आणि (समुद्रे) आकाशात (त्रीणि) तीन बंधने आहेत, तसेच (ते) आपला (जनित्रम्) जन्म (परमम्) उत्तम आहे, असे म्हणतात. (वरूणः) श्रेष्ठ विद्वानांचा (छन्त्सि) सत्कार-सम्मान करण्याला लोक (उतेन) उत्प्रेक्षा वा अतिश्रेष्ठ कर्म म्हणतात. ते सर्व अधिकार (वा आपल्या सत्काराची संधी इतरांना जशी मिळाली तशी (मे) मला ही मिळावी, अशी माझी इच्छा आहे ॥15॥
Essence
भावार्थ - या मंत्रात वाचकलुप्तोपमा अलंकार आहे. हे मनुष्यांनो, आत्मा, मन आणि शरीर यांत ब्रह्मचर्य पालनासोबत विद्या-प्राप्त्यर्थ यत्न करा. उत्तम शिक्षण व संस्कार अंगीकारा. विद्याप्राप्ती पूर्ण झाल्यानंतर तुमचा दुसरा जन्म-विद्याजन्म आरंभ होवो. ज्या ज्या व्यक्तीशी वा विद्येशी जेवढा तुमचा संबंध असेल. हे तेवढे पूर्णत्वाने घ्या ॥15॥
Subject
पुन्हा, त्याच विषयी -