Yajurveda Bhashya (Pt. Vedkumar Vedalankar)

Yajurveda Adhyay 25 / Mantra 47

48 Mantra
25/47
Devata- अग्निर्देवता Rishi- गोतम ऋषिः Chhand- शक्वरी Swara- धैवतः
Mantra with Swara
अग्ने॒ त्वं नो॒ऽ अन्त॑मऽउ॒त त्रा॒ता शि॒वो भ॑वा वरू॒थ्यः।वसु॑र॒ग्निर्वसु॑श्रवा॒ऽअच्छा॑ नक्षि द्यु॒मत्त॑मꣳ र॒यिं दाः॑॥४७॥

अग्ने॑। त्वम्। नः॒। अन्त॑मः। उ॒त। त्रा॒ता। शि॒वः। भ॒व॒। व॒रु॒थ्यः᳖। वसुः॑। अ॒ग्निः। वसु॑श्रवा॒ इति॒ वसु॑ऽश्रवाः। अच्छ॑। न॒क्षि॒। द्यु॒मत्त॑म॒मिति॑ द्यु॒मत्ऽत॑मम्। र॒यिम्। दाः॒ ॥४७ ॥ तम्। त्वा॒। शो॒चि॒ष्ठ॒। दी॒दि॒व॒ इति॑ दीदिऽवः। सु॒म्नाय॑। नू॒नम्। ई॒म॒हे॒। सखि॑भ्य इति॒ सखिऽभ्यः। सः। नः॒। बो॒धि॒। श्रु॒धी। हव॑म्। उ॒रु॒ष्य। नः॒। अ॒घा॒य॒तः। अ॒घ॒य॒त इत्य॑घऽय॒तः। सम॑स्मात्॥४८ ॥

Mantra without Swara
अग्ने त्वन्नोऽअन्तमऽउत त्राता शिवो भव वरूथ्यः । वसुरग्निर्वसुश्रवाऽअच्छा नक्षि द्युमत्तमँ रयिन्दाः । तन्त्वा शोचिष्ठ दीदिवः सुम्नाय नूनमीमहे सखिभ्यः ॥

अग्ने। त्वम्। नः। अन्तमः। उत। त्राता। शिवः। भव। वरुथ्यः। वसुः। अग्निः। वसुश्रवा इति वसुऽश्रवाः। अच्छ। नक्षि। द्युमत्तममिति द्युमत्ऽतमम्। रयिम्। दाः॥४७॥

Yajurveda Bhashya (Pt. Vedkumar Vedalankar)

मराठी
Yajurveda Bhashya (Pt. Vedkumar Vedalankar) - मराठी
Meaning
शब्दार्थ - हे (अग्ने) वेदविद, वेदोपदेशक विद्वान, आपण (अग्निः) अग्नीप्रमाण (नः) आम्हा (सामाजिकजनांचे) (अन्तमः) समीपस्थ सहायक, (त्राता) रक्षक (शिवः) कल्याणकृत् आहात. आपण आम्हाला (वरूथ्यः) उत्तम घरांमधे (वसुश्रवाः) स्थिर निवास आणि स्थायी धन देऊन (वसुः) विद्याक्षेत्रात स्थापित करणारे (भव) व्हा. आपण आम्हाला (द्युत्तमम्) अती पवित्र (व शुद्धमाार्गने मिळविलेले असल्यामुळे प्रतिष्ठित अशी (रयिम्) धनसंपदा (अच्छा, दाः) चांगल्याप्रकारे ?? व्हा. असे आपण (नक्षि) प्राप्त होता, म्हणून (त्वम्) आमच्या तर्फे सत्कारास पात्र आहात. ॥47॥
Essence
भावार्थ - सर्व उपकारक, वेदादिशास्त्रवेत्ताजन, अध्यापक, उपदेशक विद्वानांना सर्व लोकांनी अवश्य सत्कार केला पाहिजे. सत्कार स्वीकारलेल्या त्या विद्वानांचेही कर्तव्य आहे की त्यानी उत्तम उपदेश द्यावा. सद्गुण धारण करावेत आणि गरजवंतांना धनादी पदार्थ द्यावेत. या (आदान-प्रदान व्यवस्थेमुळे) एकमेकाविषयी प्रीती निर्माण होऊन एकमेकावर ते सर्व उपकार करतील. अशाप्रकारे सर्वांना सुखलाभ होईल. ॥47॥
Subject
कोणाचा सत्कार करावा अथवा कोण सत्कार करण्यास पात्र आहे, याविषयी -