Yajurveda Bhashya (Pt. Vedkumar Vedalankar)

Yajurveda Adhyay 24 / Mantra 37

40 Mantra
24/37
Devata- अर्द्धमासादयो देवताः Rishi- प्रजापतिर्ऋषिः Chhand- भुरिग्जगती Swara- निषादः
Mantra with Swara
अ॒न्य॒वा॒पोऽर्द्धमा॒साना॒मृश्यो॑ म॒यूरः॑ सुप॒र्णस्ते ग॑न्ध॒र्वाणा॑म॒पामु॒द्रो मा॒सान् क॒श्यपो॑ रो॒हित् कु॑ण्डृ॒णाची॑ गो॒लत्ति॑का॒ तेऽप्स॒रसां॑ मृ॒त्यवे॑ऽसि॒तः॥३७॥

अ॒न्य॒वा॒प इत्य॑न्यऽवा॒पः। अ॒र्द्ध॒मा॒साना॒मित्य॑र्द्धऽमा॒साना॑म्। ऋश्यः॑। म॒यूरः॑। सु॒प॒र्ण इति॑ सुऽप॒र्णः। ते। ग॒न्ध॒र्वाणा॑म्। अ॒पाम्। उ॒द्रः। मा॒सान्। क॒श्यपः॑। रो॒हित्। कु॒ण्डृ॒णाची॑। गो॒लत्ति॑का। ते। अ॒प्स॒रसा॑म्। मृ॒त्यवे॑। अ॒सि॒तः ॥३७ ॥

Mantra without Swara
अन्यवापोर्धमासानामृश्यो मयूरः सुपर्णस्ते गन्धर्वाणामपामुद्रो मासाङ्कश्यपो रोहित्कुण्डृणाची गोलत्तिका ते प्सरसाम्मृत्यवे सितः ॥

अन्यवाप इत्यन्यऽवापः। अर्द्धमासानामित्यर्द्धऽमासानाम्। ऋश्यः। मयूरः। सुपर्ण इति सुऽपर्णः। ते। गन्धर्वाणाम्। अपाम्। उद्रः। मासान्। कश्यपः। रोहित्। कुण्डृणाची। गोलत्तिका। ते। अप्सरसाम्। मृत्यवे। असितः॥३७॥

Yajurveda Bhashya (Pt. Vedkumar Vedalankar)

मराठी
Yajurveda Bhashya (Pt. Vedkumar Vedalankar) - मराठी
Meaning
शब्दार्थ - हे मनुष्यांनो, जो (अन्यवापः) कोकिळा पक्षी आहे, तो (अर्द्धमासानाम्) अर्द्धमास म्हणजे एका पक्षासाठी जाणावा. (ऋश्यः) ऋश्य जातीचा मृग, (मयूरः) मोर आणि (सुपर्णः) सुंदर पंख असलेला विशेष पक्षी आहे, (ते) ते सर्व (गन्धर्वाणाम्) गाणार्‍या (गायकलोकांकरिता) आणि (अपाम्) जलासाठी आहे, असे जाणा. जो (उद्रः) जलचर (कर्कट) खेकडा पाणी आहे तो (मासान्) महिन्यांसाठी आणि (कश्यपः) कासव व (रोहित) विशेष जातीचा हरण आहे, (कुण्डृणाची नावाची व (गोलत्तिका) गोलत्तिका नावाची विशेष पशुजात आहे, (ते) ते सर्व (अप्सरसाम्) किरण आदी पदार्थांसाठी जाणावीत. आणि (असितः) आश्‍वेत अथवा काळ्या रंगाचा (दुष्ट स्वभावाचा) विशेष पशू आहे, तो (मृत्यवे) मृत्यूसाठी आहे, असे जाणा. ॥37॥
Essence
भावार्थ - काल आदी पदार्थांचे गुण अंगी असलेले जे पशु-पक्षी आहेत, ते मनुष्याच्या लाभाकरिता आहेत, असे जाणावे (आणि त्याप्रमाणे त्यांच्यापासून फायदे घ्यावेत) ॥37॥
Subject
पुन्हा, तोच विषय -